یعنی چه
قتبان نام یکی از حکومتها و تمدنهای کهن و مشهور در جنوب شبهجزیره عربستان (منطقه یمن امروزی) است که پایتخت آن شهر «تمنع» بود. این نام در جغرافیا و تاریخ قدیم به عنوان یک پادشاهی باستانی، منطقهای در عدن یا خاندانی از تبار رعین شناخته میشود.
تلفظ
این واژه در زبان عربی و متون تاریخی معمولاً به صورت کسر قاف و سکون تاء (قِتْبان) یا در برخی منابع با فتح قاف و تاء (قَتَبان) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، این کلمه به عنوان پاسخ طراحان برای پرسشهایی نظیر «پادشاهی باستانی در یمن» یا «تمدن کهن جنوب عربستان» کاربرد دارد و دقیقاً ۵ حرف دارد.
به انگلیسی
در منابع انگلیسیزبان و متون تاریخ باستان، برای اشاره به این قلمرو و آثار به جای مانده از آن از این واژهها استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی این کلمه یک اسم خاص (اعلام) برای اشاره به همان پادشاهی کهن در جنوب شبهجزیره است.
به فارسی
از آنجا که «قتبان» یک اسم خاص تاریخی (اعلام) متعلق به یک تمدن یا مکان جغرافیایی قدیمی است، معادل یا مترادف لغوی عام در زبان فارسی ندارد و در فارسی نیز به همان صورت اصلی خود به کار میرود.
نماد چیست
این واژه صرفاً یک نام جغرافیایی و تاریخی است و در فرهنگها یا لغتنامهها به عنوان نماد مفهوم، جریان یا مذهب خاصی معرفی نشده است.
جمعبندی و توضیح کامل قتبان
واژه «قتبان» یک اسم خاص تاریخی و جغرافیایی است که بر اساس لغتنامههای معتبری چون دهخدا و منابع تاریخ اسلام، به یک پادشاهی و تمدن باستانی در جنوب شبهجزیره عربستان و یمن کنونی اشاره دارد. پایتخت این تمدن شهر تاریخی «تمنع» بوده و در کتابهای جغرافیای کهن نیز از آن به عنوان منطقهای در عدن یا نام خاندانی از تبار رعین یاد شده است.
این کلمه به دلیل اسم خاص بودن، مترادف یا متضاد لغوی در زبان فارسی ندارد و ریشه آن به زبانهای عربی جنوبی کهن بازمیگردد. همچنین شایان ذکر است که این واژه در قرآن مجید به کار نرفته و نباید آن را با کلمات مشابهی چون قربان یا قطبان اشتباه گرفت. صفت نسبی ساخته شده از آن در متنهای تاریخی «قتبانی» است.