یعنی چه
اشاره به یک عنصر شیمیایی شبهفلزی، شکننده و سمی دارد که در جدول تناوبی دارای عدد اتمی ۳۳ است. این ماده در گذشته در ایران به عنوان زرنیخ شناخته میشده و در طب سنتی، رنگرزی و ساخت سموم کاربرد داشته است.
تلفظ
عبارت راهنمای جدول به صورت «عُنصرِ سی و سوّم» تلفظ میشود. نام علمی آن «آرسِنیک» (Arsenic) و نام کهن فارسی آن «زَرنیخ» است.
در جدول
در بازیهای جدول کلمات (مانند جدولانه)، در پاسخ به این طراحان معمولاً نام ششحرفی «آرسنیک» یا نام پنجحرفی و سنتی «زرنیخ» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
واژه انگلیسی این عنصر Arsenic است که خود این لغت غربزدگی واژه پارسی باستان یعنی زرنیخ (Zarnikh) به معنای زرینفام است.
به فارسی
معادل اصیل و کهن این واژه در زبان فارسی «زرنیخ» نام دارد که به دلیل رنگ زرد یا طلایی برخی از ترکیبات آن، به این نام (زرگون/زرینفام) خوانده میشد.
نماد چیست
این عنصر در جدول تناوبی مندلیف با نماد شیمیایی $As$ نمایش داده میشود و در گروه نیتروژن قرار دارد.
جمعبندی و توضیح کامل عنصر سی و سوم در جدولانه
عبارت «عنصر سی و سوم» در دنیای جدول و سرگرمی، یک راهنمای کلاسیک برای اشاره به عنصر شیمیایی آرسنیک است. این عنصر با عدد اتمی ۳۳ شناخته میشود و به دلیل سمی بودن شدید و کاربردهای خاصش در تاریخ و صنعت شهرت دارد. طراحان جدول معمولاً کلمات «آرسنیک» یا «زرنیخ» را به عنوان پاسخ این معما در نظر میگیرند.
نکته جالب اینجاست که ریشه واژه بینالمللی آرسنیک به زبان پارسی کهن و کلمه زرنیخ بازمیگردد. ترکیبات این عنصر به دلیل رنگ زرد طلاییشان در ایران باستان به این نام خوانده میشدند و بعدها از طریق زبانهای یونانی و لاتین به شکل امروزی در سراسر جهان رواج یافتند.