یعنی چه
معانقت (یا معانقه) در لغت به معنای دست در گردن دیگری انداختن، بغل کردن و همآغوشی است. این واژه در متون ادبی و کهن فارسی برای نشان دادن نهایت محبت، دوستی و عاطفه در هنگام دیدار یا وداع به کار میرود و برخاسته از ریشه عربی عُنُق به معنای گردن است.
تلفظ
این واژه به صورت مُعانَقَت (m-o-’ā-n-a-q-a-t) تلفظ میشود که حرف اول آن دارای ضمه و حرف نون آن دارای فتحه است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً ۶ حرف دارد. به عنوان راهنما معمولاً از عباراتی چون «دست در گردن هم انداختن»، «بغلگیری» یا «همآغوشی» استفاده میشود.
به انگلیسی
برای بیان این مفهوم در زبان انگلیسی از واژگان Hugging یا Embracing استفاده میشود که هر دو به معنای در آغوش کشیدن هستند.
به عربی
در زبان عربی که ریشه اصلی این واژه است، کلماتی مانند عِناق، اِحتِضان و مُعانَقَة برای رساندن مفهوم بغل کردن و به آغوش کشیدن به کار میروند.
به فارسی
معادلهای اصیل و روان فارسی این واژه شامل بغلگیری، دستبهگردن شدن، آغوش و همآغوشی مصلحتآمیز یا عاطفی است. از واژههای همخانواده آن میتوان به معانقه، عناق، عنق و معانق اشاره کرد. در نقطه مقابل، کلماتی مثل مفارقت (دوری) و مجانبت (کنارهگیری) متضاد آن هستند.
در قرآن
خود واژه «معانقت» در متن آیات قرآن نیامده است؛ اما در تجوید و علوم قرآنی اصطلاحی به نام «وقف معانقه» (یا وقف مراقبه) وجود دارد. این وقف با دو علامت سه نقطهای ($\therefore\quad\therefore$) روی دو کلمه نزدیک به هم نشان داده میشود و قاعده آن این است که در صورت وقف بر کلمه اول، نباید بر کلمه دوم وقف کرد و بالعکس؛ مانند آیه دوم سوره بقره (لَا رَیْبَ $\therefore$ فِیهِ $\therefore$). وجه تسمیه آن وابستگی عمیق این دو محل وقف به یکدیگر، همانند دو دوستِ دست در گردن هم است.
جمعبندی و توضیح کامل معانقت
واژه مُعانَقَت از ریشههای کهن و پرکاربرد ادبی است که در لغتنامههای شاخصی چون دهخدا، معین و عمید به معنای در آغوش کشیدن، دست در گردن یکدیگر انداختن و ابراز محبت عمیق معنا شده است. این کلمه از ریشه عربی «عنق» به معنی گردن گرفته شده و در ادبیات فارسی نمادی از شفقت، دوستی و لحظات سوزناک وداع یا شوق دیدار است.
علاوه بر کاربرد ادبی، این واژه در علوم قرآنی و تجوید نیز جایگاه ویژهای دارد. «وقف معانقه» که با دو علامت سه نقطهای مجاور هم شناخته میشود، به قاری نشان میدهد که دو بخش آیه چنان به هم پیوستهاند که وقف روی یکی، مانع وقف روی دیگری میشود. این پیوند محکم، شباهت استعاری زیبایی با معنای لغوی همآغوشی و دستبهگردن شدن دارد.