یعنی چه
واژه برگزیده به کسی یا چیزی گفته میشود که از میان همنوعان خود به دلیل داشتن ویژگیهای برتر، شایستگی یا مرغوبیت بیشتر، انتخاب و جدا شده باشد. این کلمه در ادبیات و عرفان برای انسانهای پاک، پیامبران و مفاخر نیز به کار میرود.
در جدول
در کلمات متقاطع و جدولهای کلمات، برای راهنمای «برگزیده»، کلماتی نظیر منتخب، گزیده، نخبه، ممتاز و مختار به عنوان پاسخ کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافت متن، کلمات Selected و Chosen برای مفهوم انتخابشده و واژه Elite برای اشاره به افراد نخبه و سرآمد جامعه (برگزیدگان) استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی واژههای المصطفی، المختار و المنتخب دقیقترین معادلها برای برگزیده هستند که در متون دینی و معاصر کاربرد فراوان دارند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، کلمه Seçilmiş به معنای فرد یا چیز انتخابشده و Seçkin به معنای ممتاز و نخبه به عنوان معادل برگزیده به کار میروند.
به فارسی
از مترادفهای فارسی و رایج این واژه میتوان به منتخب، مختار، نخبه، ممتاز، گزیده، گلسرسبد، دستچین و سره اشاره کرد. در مقابل، واژههایی مانند مردود، مطرود، راندهشده و عامی به عنوان متضاد آن شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل برگزیده
واژه «برگزیده» یک صفت مفعولی اصیل و کاملاً ایرانی است که از پیشوند «بر»، بن ماضی «گزید» و پسوند «ـه» تشکیل شده است. ریشه باستانی فعل گزیدن به زبان اوستایی بازمیگردد و مفهوم چشیدن، آزمودن و در نهایت پسندیدن را در خود دارد. این کلمه نشاندهنده فرایند جداسازی بهترینها از میان یک مجموعه است.
اگرچه خود کلمه فارسی برگزیده در متن قرآن کریم وجود ندارد، اما مفاهیم عمیق معادل آن مانند «اصطفاء» و «اجتباء» بارها برای توصیف پیامبران الهی و بندگان خاص استفاده شدهاند. این واژه در فرهنگ و ادبیات فارسی همواره بار معنایی مثبت و محترمانهای داشته و نمادی از پاکی، سره بودن و مایه افتخار بودن است.