یعنی چه
عبارت «آز دانیش» (Az danış) یک ترکیب فعلی امر در زبان ترکی (آذربایجانی) است. این واژه از دو بخش «آز» به معنی کم و «دانیش» به معنی صحبت کن تشکیل شده است که در مجموع به مفهوم گزیدهگویی، کوتاه کردن کلام و دوری از بیهودهگویی اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت روان و بر اساس حروف لاتین به شکل [Az danış] صورت میگیرد که در آن حرف «آز» با صدای کشیده و «دانیش» با شبیه به صامت شین تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً ۷ حرف دارد. از معادلهای فارسی آن در جدول میتوان به «کمگوی» یا «خموش» اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی دقیقترین عبارات برای رساندن این مفهوم، استفاده از ترکیبهای فعلی امری جهت کاهش کلام است.
به ترکی
این عبارت خود ریشه اصیل ترکی آذربایجانی دارد. در زبان ترکی استانبولی، به جای فعل دانیشماق از فعل کونوشماق استفاده میشود و معادل آن «Az konuş» خواهد بود.
به فارسی
برگردان و معادلهای مستقیم این عبارت در زبان فارسی شامل مفاهیمی چون کمگویی، موجز سخن گفتن، خاموشی و دعوت به سکوت و پرهیز از پرحرفی است.
جمعبندی و توضیح کامل آز دانیش
عبارت «آز دانیش» یک ترکیب کاملاً ترکی (آلتاییک) است که از دو واژه «آز» به معنای کم و «دانیش» به معنای صحبت کن ساخته شده است. این اصطلاح در فرهنگ و زبان آذربایجانی به عنوان یک توصیه اخلاقی و رفتاری برای دعوت افراد به گزیدهگویی و پرهیز از زیادهگویی به کار میرود و نمادی از ارزش سکوت و سنجیده سخن گفتن است.
با توجه به اینکه این عبارت ریشه فارسی ندارد، مترادفهای آن در زبان فارسی در قالب کلماتی مانند خموش، کمگوی و موجز بگو نمود پیدا میکنند. این مفهوم در ادبیات عامه و فولکلور آذربایجان نیز جایگاه ویژهای دارد و در اشعار مختلف به عنوان ابزاری برای تأکید بر ارزش سخنِ کوتاه و پرمغز استفاده میشود.