یعنی چه
انهمال در لغت به معنی ریزش مداوم و سیلآسای باران یا جاری شدن اشک از چشم است. این واژه در مفهوم مجازی و ثانویه خود، به معنای سستی، کاهلی، فروگذاری و کوتاهی کردن در انجام امور و تکالیف نیز به کار میرود.
تلفظ
این واژه به صورت اِنْهِمَال (مصدر باب انفعال از ریشه همل) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً با راهنماهای «ریزش شدید باران»، «جاری شدن اشک» یا «سستی و فروگذاری» شناخته میشود و پاسخی ۶ حرفی است.
به انگلیسی
بسته به متن و کاربرد، در معنای طبیعی معادل رگبار و ریزش شدید، و در معنای رفتاری معادل تنبلی و سهلانگاری است.
به عربی
این واژه خود از ریشه ثلاثی مجرد «هـ م ل» در زبان عربی وارد فارسی شده و در هر دو جنبه معنایی (ریزش و سستی) کاربرد دارد.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل بارش تند، روان شدن، تهنشست یا در مفهوم دوم، کاهلی و سهلانگاری است.
در قرآن
مصدر انهمال یا صیغههای باب انفعال از این ریشه در متن قرآن کریم به کار نرفتهاند. با این حال، ریشه اصلی آن (هـ م ل) به صورت اسم فاعل «هامِل» به معنی شتر رهاشده بدون ساربان در احادیث فقهی و نبوی دیده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل انهمال
واژه انهمال یک کلمه وامگرفته از زبان عربی است که در ادبیات فارسی نقشی دوگانه ایفا میکند. از یک سو در متون ادبی و تصویرسازیهای شاعرانه، نمادی از لبریز شدن عواطف، بخشش بیوقفه مانند باران تند و سیلآسا، یا اندوه شدید به شکل ریزش مداوم اشک است. از سوی دیگر، در متون رسمی و حقوقی مجازاً به معنی سستی، عهدشکنی غیرعمدی یا فروگذاری و تنبلی در انجام وظایف به کار میرود.
درک معنای این واژه کاملاً به سیاق متن بستگی دارد؛ جایی که صحبت از ابر و چشم است، بار معنایی فیزیکی و طبیعی دارد و جایی که صحبت از مسئولیت و کار است، معنایی رفتاری و منفی به خود میگیرد.