یعنی چه
دایرهالمعارف کتاب یا مجموعهای از کتابهاست که اطلاعاتی جامع، مستند و خلاصهشده از تمام دانشهای بشری یا شاخهای خاص از علم و هنر را ارائه میدهد. مطالب این کتابها معمولاً برای دسترسی آسانتر، به ترتیب حروف الفبا تنظیم میشوند.
در جدول
در جدولهای متقاطع، واژهٔ دایره المعارف ۱۲ حرف دارد. بسته به تعداد حروف خواسته شده، میتوان از معادلهای دیگر آن مانند دانشنامه، فرهنگنامه یا آنسیکلوپدی نیز استفاده کرد.
به انگلیسی
واژهٔ انگلیسی این مفهوم از ریشهٔ یونانی enkyklios paideia به معنای آموزش یا تعلیمات جامع گرفته شده است.
به عربی
در زبان عربی امروزی بیشتر از واژهٔ موسوعة استفاده میشود، هرچند اصطلاح ترکیبی دائرةالمعارف نیز کاملاً رایج است.
به ترکی
ترکی استانبولی این واژه را مستقیماً از ریشهٔ فرانسوی و اروپایی آن وام گرفته است.
به فارسی
معادلهای اصیل و دقیق فارسی برای این اصطلاح، دانشنامه و فرهنگنامه هستند که به خوبی مفهوم کتاب مرجع حاوی دانش را منتقل میکنند.
نماد چیست
دایرهالمعارف در مفاهیم فرهنگی و نشانهشناسی نماد جامعیت دانش، گردآوری نظاممند علم و دسترسی عمومی به اطلاعات است. در نمادهای سنتی کتابداری نیز معمولاً به صورت یک کتاب باز، کره زمین، یا جغد (نماد خرد) که روی کتابی نشسته است، تصویر میشود.
جمعبندی و توضیح کامل دایره المعارف
دایرهالمعارف یا دانشنامه، یکی از مهمترین ابزارهای مرجع در دنیای پژوهش و آموزش است. این واژه در اصل یک ترکیب اضافی عربی (دائرة + معارف) است که در قرن نوزدهم میلادی به عنوان معادل واژهٔ غربی Encyclopedia ساخته شد و به زبان فارسی راه یافت. هدف اصلی این مجموعهها، ثبت، حفظ و دستهبندی دانش بشری در یک ساختار منظم و الفبایی است تا دستیابی به اطلاعات مستند در کوتاهترین زمان ممکن فراهم شود.
اگرچه خود این واژهٔ ترکیبی در قرآن کریم نیامده است (چون مفهومی مدرن مربوط به کتابهای مرجع جدید است)، اما اجزای سازندهٔ آن ریشههای کهن دارند. امروزه با رشد فناوری، دایرهالمعارفها از حالت کتابهای چندجلدی کاغذی به پایگاههای دادهٔ دیجیتال و آنلاین تغییر شکل دادهاند، اما همچنان هویت خود را به عنوان نمادِ خرد، احاطه بر علوم و نظم علمی حفظ کردهاند.