یعنی چه
این واژه در اصل به معنای درهمبرهم شدن کارها و نابسامانی است و در اصطلاح امروزی به هرگونه طغیان، بلوا و دستهبندی که موجب برهم خوردن آرامش و امنیت عمومی جامعه شود، سرایت میکند.
مترادف
واژههایی مانند آشوب، هرجومرج و بلوا بیشترین شباهت معنایی را با اغتشاش در زبان فارسی مدرن دارند.
هم خانواده
این کلمات همگی از ریشه سه حرفی (غ - ش - ش) مشتق شدهاند.
ریشه
واژه اغتشاش عربیالاصل است. در ریشه اصلی خود به معنای خیانتپذیرفتن، خائن شمردن یا وجود ناخالصی (غش) در چیزی است که در سیر تطور معنایی در فارسی به معنای آشفتگی و شورش به کار رفته است.
در جدول
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، برای راهنماییهایی چون شورش یا آشفتگی، کلمه اغتشاش یک پاسخ دقیق ۶ حرفی است.
به انگلیسی
بسته به بافت متن (سیاسی، اجتماعی یا عمومی) معادلهای مختلفی در انگلیسی استفاده میشود.
به عربی
خود واژه اغتشاش در عربی امروز کاربرد زیادی برای شورش ندارد و بیشتر از کلماتی چون «شغب» استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای توصیف این وضعیت از این واژهها بهره میبرند.
به فارسی
برگردانها و سرهسازیهای واژه اغتشاش در زبان فارسی شامل واژههای اصیلی چون آشوب، آشفتگی و سراسیمگی است.
جمعبندی و توضیح کامل اغتشاش
واژه اغتشاش از منظر لغوی و ریشهشناسی به ناخالصی و اختلال برمیگردد، اما در ادبیات سیاسی و اجتماعی مدرن فارسی، تغییر معنا یافته و مستقیماً به وضعیتهای بحرانی، ناآرامیهای شهری، بلوا و اقداماتی که نظم استقرار یافته عمومی را برهم میزنند، دلالت دارد.
این کلمه گرچه مستقیماً با همین رسمالخط در قرآن کریم نیامده، اما از نظر مفهومی با واژههای قرآنی نظیر فتنه، بغی و فساد فیالارض همپوشانی دارد. در نشانهشناسی امروزی نیز المانهایی چون دایره آنارشی، مشت گرهکرده یا آتش به عنوان نمادهای بصری مرتبط با آن در نظر گرفته میشوند.