یعنی چه
عبارت ترکیبی «سدره و طوبی» به دو درخت معروف و مقدس در جهانبینی اسلامی اشاره دارد. «سدره» (سدرةالمنتهی) درختی در اوج آسمان هفتم و مرز پایان دسترسی فرشتگان است و «طوبی» درختی عظیم در بهشت، نماد برکت، پاکیزگی و خوشبختی ابدی است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «سِدرِه» (با کسر سین و سکون دال) و «طُوبی» (با ضمه طاء و الف مقصوره در پایان) میباشد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به عنوان درختان بهشتی، درخت مرزی آسمان هفتم یا نمادهای سعادت اخروی، عبارت ۹ حرفی «سدره و طوبی» است.
به انگلیسی
در متون انگلیسی برای اشاره به سدره از عبارت Lote-tree و برای طوبی از Tree of Bliss یا Blessedness استفاده میشود.
به عربی
این دو واژه ریشه کاملاً عربی دارند؛ سدره از ریشه (س-د-ر) به معنی درخت کنار و طوبی از ریشه (ط-ی-ب) به معنی خوشتر و پاکیزهتر است.
به فارسی
برگردان مفهومی این عبارت در زبان فارسی، «درخت کنارِ مرزی آسمانها» و «درخت نیکبختی و سعادت ابدی در بهشت» است که در ادبیات عرفانی ما بسامد بالایی دارد.
در قرآن
این کلمات به صورت جداگانه در قرآن آمدهاند؛ «عِنْدَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهَى» در سوره نجم که مربوط به شب معراج پیامبر (ص) است، و «طُوبَىٰ لَهُمْ وَحُسْنُ مَآبٍ» در سوره رعد که به معنای خوشا به حال مؤمنان و پاکیزگی زندگی آنان است.
جمعبندی و توضیح کامل سدره و طوبی
عبارت ترکیبی «سدره و طوبی» در پهنه فرهنگ اسلامی و ادبیات فارسی، تجلیبخش زیباترین جلوههای عالم ملکوت و پاداشهای اخروی است. سدره یا همان سدرةالمنتهی، بر اساس آیات قرآن، درختی است در بالاترین مرتبه آسمان هفتم که به عنوان مرز نهایی دانش مخلوقات و حد پرواز فرشتگان (حتی جبرئیل در شب معراج) شناخته میشود و نماد عالیترین رتبه قرب معنوی است.
در مقابل، طوبی در لغت به معنای پاکیزهتر و خوشتر است که در روایات به درختی عظیم و پربرکت در بهشت تأویل شده است؛ درختی که سایه و شاخههای آن در سرای همه مؤمنان گسترده شده و نماد آسایش، امنیت و رزق بیپایان بهشتی است. در ادبیات عرفانی و اشعار شاعرانی چون حافظ، این دو درخت در کنار هم پدیدار میشوند تا اوج نعمات بهشت را نشان دهند؛ نعماتی که البته عارف در مقام شهود و مستی از جلوه حق، خود را حتی از آنها نیز بینیاز میبیند.
در یک جمعبندی، این واژگان فراتر از جنبه گیاهشناسی یا لغوی، دو نماد موازی معنوی هستند: یکی (سدره) مرز معرفت و تقرب را نشان میدهد و دیگری (طوبی) نماد مطلقِ سعادت، نیکبختی و رضوان الهی در سرای جاودان است.