یعنی چه
در لغتنامههای معتبر زبان فارسی مانند دهخدا و معین، ترکیب صفت ترکیبی «تر و شیرین» به عنوان یک اصطلاح مستقل یا کنایی ثبت نشده است. از نظر لغوی، این عبارت از دو صفت مجزای فارسی تشکیل شده که معنای «مرطوب (یا شاداب) و شیرین» را میرساند. به نظر میرسد این عبارت در بیشتر موارد یک اشتباه شنیداری، تایپی یا جابهجایی عامیانه از اصطلاحات رایجی چون «ترش و شیرین» (به معنی طعم ملس یا رفتار آمیخته از تندی و مهربانی)، «چرب و شیرین» یا «تر و خشک» باشد.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت «تَر» (با فتح ت) و «شیرین» است که حرف واو عطف در میان آنها به صورت مصوت کوتاه (وِ / va) خوانده میشود.
در جدول
در معماها و جداول کلمات متقاطع، پاسخ دقیق برای این پرسش خودِ عبارت «تر و شیرین» است که مجموعاً با احتساب حرف عطف، ۸ حرف دارد. در صورت عدم تطابق تعداد حروف، واژههای جایگزین مانند «ترش و شیرین» یا «چرب و شیرین» پیشنهاد میشوند.
به انگلیسی
از آنجا که این ترکیب در انگلیسی معادل مستقیم اصطلاحی ندارد، اگر منظور همان طعم ملس یا ترکیبی از ترش و شیرین باشد، از عبارت Sweet and sour استفاده میشود. برای معنای تحتاللفظی نیز کلمات Moist and sweet به کار میروند.
به عربی
در زبان عربی اصطلاح دقیقی برای «تر و شیرین» وجود ندارد. چنانچه هدف اشاره به طعم ملس (ترش و شیرین) باشد، از واژه «مُزّ» یا ترکیب «حامض حلو» استفاده میشود.
نماد چیست
این عبارت نماد فرهنگی یا اسطورهای ثبتشدهای ندارد. با این حال، در ادبیات ذهن عامه اگر به عنوان دگرگونشدهٔ «ترش و شیرین» یا «چرب و شیرین» به کار رود، میتواند نمادی از دوگانگی حالات زندگی، آمیختگی خوشی و ناخوشی، یا رفتارهای متناقضِ ملاطفتآمیز و تند باشد.
جمعبندی و توضیح کامل تر و شیرین
عبارت «تر و شیرین» از ترکیب دو واژه کاملاً فارسی و اصیل تشکیل شده است. واژه «تر» از ریشه پارسی میانه tarr به معنی رطوبت و شادابی، و «شیرین» مشتق از واژه شیر به همراه پسوند صفتساز است. با این حال، بررسی واژهنامههای شاخص زبان فارسی نشان میدهد که این ترکیب به صورت یک اصطلاح مستقل، ترکیب کنایی یا واژه قرآنی کاربرد رسمی ندارد.
به احتمال بسیار زیاد، رواج این عبارت ریشه در خطای بکارگیری یا اشتباه شنیداری به جای اصطلاحات متداولی مثل «ترش و شیرین» (ملس) یا «چرب و شیرین» دارد. در ساختار مسابقات و جداول کلمات متقاطع، این عبارت دقیقاً ۸ حرف دارد و به همان صورت تحتاللفظی بازشناسی میشود.