یعنی چه
واژه «بالعهد» یک ترکیب حرف اضافه و اسم از زبان عربی است که در متون فارسی و اسلامی به کار میرود و به معنای پایبندی به پیمان، بر اساس قرارداد، و انجام دادن تعهدات مکتوب یا شفاهی است.
تلفظ
این کلمه در زبان عربی و متون فصیح به صورت «بِالْعَهْد» با کسر باء و سکون لام تلفظ میشود که در روانخوانی فارسی معمولاً الف آن خوانده نشده و به صورت «بِلْعَهد» ادا میگردد.
در جدول
در پاسخ به سؤالات جدول با مفهوم «به پیمان» یا «بر اساس تعهد»، کلمه ۶ حرفی «بالعهد» مد نظر است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم این واژه از عباراتی که به قراردادهای رسمی، مذهبی یا اخلاقی اشاره دارند استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و از ترکیب حرف جر «بِـ»، الف و لام تعریف «الـ» و اسم «عهد» ساخته شده است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل عباراتی چون «بهبست»، «بر پایه پیمان»، «بهقرارداد» و «بر اساس وعده» است که مفهوم پایبندی را میرسانند.
در قرآن
این کلمه عینا در آیه ۳۴ سوره اسراء آمده است: «وَأَوْفُوا بِالْعَهْدِ ۖ إِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْئُولًا» که بر ضرورت وفاداری به عهد و پیمانها تاکید دارد و بیان میکند که انسان در برابر عهدهای خود مسئول است.
جمعبندی و توضیح کامل بالعهد
واژه «بالعهد» یک ترکیب عبارتی عربی است که به طور گسترده در ادبیات دینی، حقوقی و متون کهن فارسی راه یافته است. ریشه این کلمه به ثلاثی مجرد «ع هـ د» بازمیگردد و به مفهوم محوری وفاداری، صداقت و مسئولیتپذیری در قبال وعدهها و قراردادها اشاره دارد. در فرهنگ اسلامی، بالعهد به عنوان یک اصل اخلاقی و فراتر از یک توصیه، یک وظیفه واحب تلقی میشود.
بیشترین شهرت و کاربرد این کلمه به واسطه حضور صریح آن در قرآن کریم بهویژه در سوره اسراء است که مؤمنان را به وفای به عهد دستور میدهد. از نظر ساختاری، این واژه شش حرفی در زبان فارسی کاربرد مستقلی به عنوان اسم مفرد ندارد، بلکه همواره در قالب شبهجمله یا متمم برای تأکید بر انجام تعهدات مکتوب و شفاهی به کار میرود.