یعنی چه
این اصطلاح کنایه از فداکاری بیحدومرز، ایثار مطلق و تحمل غصهها و مشقتهای فراوان برای تربیت فرزند، خلق یک اثر یا به ثمر رساندن هدفی ارزشمند است؛ بهطوریکه فرد گویی از شیرهٔ جان خود برای آن مایه میگذارد.
تنزع
تلفظ این عبارت کنایی به صورت «با خونِ دِل پَروَردَن» است.
در جدول
پاسخ این عبارت در جدول خودِ کلمهٔ «با خون دل پروردن» با ۱۳ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از عباراتی که نشاندهندهٔ تلاش و رنج مفرط هستند استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی این مفهوم با عباراتی نظیر تربیت با مشقت شدید یا پرورش با خون قلب معادلسازی میشود.
به فارسی
مترادفهای این عبارت شامل «با خونِ دل بزرگ کردن»، «با جانفشانی پروراندن» و «خونِ جگر خوردن برای رشد چیزی» است. از متضادهای آن میتوان به «باد آورده را باد بردن» و «بیرنج و زحمت به دست آوردن» اشاره کرد. همخانوادههای ریشهٔ آن نیز شامل کلماتی چون دلخون، خونجگر، پرورش و پرورده است.
جمعبندی و توضیح کامل با خون دل پروردن
اصطلاح و کنایهٔ «با خون دل پروردن» یکی از ترکیبات اصیل و پرکاربرد در زبان و ادبیات فارسی است که برای توصیف فداکاریهای بیحدومرز به کار میرود. این واژه ریشه در باورهای کهن دارد که در آن «خون دل» را نشانهٔ صدمه و فشار ناشی از غم شدید بر قلب میدانستند؛ بنابراین، پروردن چیزی با خون دل به معنای مایه گذاشتن از تمام وجود و تحمل غمهای جانکاه برای به ثمر نشاندن آن است.
در فرهنگ و ادبیات عرفانی ما، این اصطلاح نمادی از عشق مطلق مادری و پدری یا رنج خلق یک اثر هنری و معنوی فاخر است. صدف یکی از نمادهای عینی این مفهوم در ادبیات است که با تحمل رنج فراوان، قطره باران را در جان خود به مروارید تبدیل میکند. اگرچه این ترکیب عینا در قرآن نیامده، اما از نظر مفهومی یادآور آیات مربوط به تحمل رنجهای جانکاه مادران در پرورش فرزندان است.