بری الذمه یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل بری الذمه

عبارت «بری الذمه» یک اصطلاح ترکیبی حقوقی و فقهی با ریشه عربی است که وارد زبان فارسی شده است. این واژه از دو بخش «بَریء» به معنی پاک، آزاد و بیزار و «الذِّمَّة» به معنی عهده، پیمان و ضمانت تشکیل شده است. در اصطلاح، به کسی بری‌الذمه می‌گویند که تمام وظایف، تکالیف و بدهی‌های مالی یا اخلاقی خود را به انجام رسانده و دیگر هیچ تعهدی نسبت به دیگران ندارد.

این واژه در روابط مالی، قراردادهای حقوقی و وصیت‌نامه‌ها کاربرد فراوانی دارد. زمانی که فردی با طلبکاران خود تسویه‌حساب می‌کند یا وظیفه‌ای که بر عهده‌اش بوده را به طور کامل انجام می‌دهد، ذمهٔ او آزاد می‌شود و در اصطلاح به مقامِ برائتِ ذمه یا بری‌الذمه بودن می‌رسد.

اگرچه ریشه‌های تفکیک‌شدهٔ این دو کلمه (بَریء و ذِمّة) در آیات مختلف قرآن کریم به صورت جداگانه به کار رفته‌اند، اما ترکیبِ «بری الذمه» به عنوان یک اصطلاح واحد در متن قرآن نیامده و بعدها در اصطلاحات فقهی و مکتوبات حقوقی شکل گرفته و رایج شده است.