یعنی چه
واژه «لدلوک» یک ترکیب عربی و قرآنی شامل حرف جر «لِـ» (به معنیِ به هنگامِ / برایِ) و اسم «دُلُوک» (به معنی زوال و متمایل شدن خورشید به سوی مغرب) است. این واژه به زمانی اشاره دارد که آفتاب از نصفالنهار میگذرد و وقت ظهر و عصر فرا میرسد. در اصل از ریشه «د ل ک» به معنی مالیدن گرفته شده است؛ چرا که انسان در زمان شدت تابش آفتاب در ظهر یا غروب، چشم خود را میمالد.
تلفظ
این ترکیب قرآنی به صورت لِ-دُ-لُوک تلفظ میشود که در آن حرف لام دارای کسره، دال دارای ضمه و للام دوم نیز دارای ضمه است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و طراحان سوالات مذهبی، برای راهنمای «به هنگام زوال خورشید در قرآن» یا «آغاز وقت نماز ظهر در آیه ۷۸ اسراء»، پاسخ ۵ حرفی «لدلوک» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن کریم برای آیه ۷۸ سوره اسراء، این عبارت معمولاً به کاهش شدت و تمایل خورشید از وسط آسمان تعبیر شده است.
به عربی
از نظر لغوی و تفسیری در زبان عربی، مترادفهای این ترکیب شامل «عند زوال» و «لمیل» به معنای وقت برگشتن آفتاب از میانه آسمان است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه عبارتند از: «به هنگام زوال آفتاب»، «هنگام متمایل شدن خورشید به مغرب»، «وقت ظهر» و «هنگام پسین».
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و فقهی، این واژه نماد آغاز وقت تکالیف عبادی روزانه (نمازهای ظهر و عصر) است. همچنین در نگاه عرفانی و تفسیری، نشانهای از چرخش منظم زمان، افول قدرتهای مادی و یادآور لزوم نظم در پیوند مخلوق با خالق تلقی میشود.
جمعبندی و توضیح کامل لدلوک
واژه «لدلوک» یک لفظ مستقل در زبان فارسی نیست، بلکه ترکیبی عربی و قرآنی است که از حرف جر «لـ» و واژه «دلوک» ساخته شده است. این عبارت دقیقاً یکبار در قرآن کریم و در آیه ۷۸ سوره مبارکه اسراء («أَقِمِ الصَّلَاةَ لِدُلُوکِ الشَّمْسِ...») به کار رفته است و به معنای زمان زوال، تمایل یا غروب خورشید میباشد.
از نظر ریشهشناسی، این کلمه از ماده ثلاثی مجرد «د ل ک» به معنی مالیدن مشتق شده است؛ چرا که در هنگام ظهر یا غروب به دلیل شدت نور یا تغییر زاویه تابش، انسان چشم خود را میمالد یا گویا خورشید خود را به افق میساید. در فقه اسلامی این زمان به عنوان مبدا و شاخصی برای شروع وقت نمازهای ظهر و عصر شناخته میشود.
در بازیهای فکری و جدول کلمات متقاطع، طراحان معمولاً از این واژه به عنوان یک پاسخ ۵ حرفی برای پرسشهایی با مضمون «هنگام زوال آفتاب در قرآن» استفاده میکنند که یادگیری شکل املایی و معنای آن به حل اینگونه سرگرمیها کمک شایانی میکند.