معنی
این واژه در اصل به چیزی اشاره دارد که به اندازهٔ یک «غاز» (کمارزشترین سکهٔ مسی در دوران صفویه و قاجار) ارزش دارد؛ از این رو به معنای بسیار کمبها، بیمقدار و ناچیز است. در تعابیر عامیانه و اخلاقی نیز به فردی بسیار خسیس، تنگنظر و ناخنخشک که برای پولی اندک جان میدهد، اطلاق میشود.
یعنی چه
عبارت «یک غازی» زمانی به کار میرود که بخواهیم بیارزشی مطلق یک کالا، کار یا ایده را نشان دهیم. همچنین به عنوان صفت برای توصیف آدمهای بیجرئت در خرج کردن پول و کسانی که امساک شدید دارند استفاده میشود.
مترادف
این کلمات هم در بعد مادی (کمارزشی) و هم در بعد رفتاری (خست) با یک غازی همپوشانی دارند.
متضاد
نقطهٔ مقابل این واژه در مفاهیم مالی، اشیای گرانقیمت و در مفاهیم اخلاقی، انسانهای کریم و سخاوتمند هستند.
هم خانواده
این کلمات همگی از ریشهٔ واژهٔ پولی و اصیل «غاز» (سکه قدیمی) مشتق شدهاند. توجه شود که واژهٔ «غازی» به معنی جنگجو یا بندباز، تشابه اسمی است و همخانوادهٔ این اصطلاح نیست.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، در پاسخ به راهنمای «کمارزشترین سکه قدیمی» یا «کنایه از چیز بیارزش ۶ حرفی»، واژهٔ «یک غازی» به کار میرود.
به انگلیسی
بسته به اینکه اصطلاح برای اشیا به کار رود یا برای خصلت آدمها، معادلهای انگلیسی متفاوتی دارد.
جمعبندی و توضیح کامل یک غازی
واژهٔ «یک غازی» یک ترکیب کنایی و عامیانه در زبان فارسی است که ریشه در نظام پولی دوران صفویه و قاجار دارد. در آن زمان، «غاز» یا «قاز» کوچکترین و کمارزشترین سکهٔ مسی رایج بود. بنابراین، وقتی چیزی را «یک غازی» مینامیدند، منظور این بود که ارزش مادی آن حتی به اندازهٔ کمبهاترین سکهٔ بازار هم نیست و کاملاً ناچیز و پشیز است.
این اصطلاح به مرور زمان از قلمرو اقتصاد و کالا پا فراتر گذاشت و وارد ادبیات رفتاری و اخلاقی مردم شد. در کاربرد عامیانه امروزی، این واژه علاوه بر اشاره به اشیاء بیمقدار، به عنوان صفت برای افراد بسیار خسیس، ناخنخشک و کمهمت نیز به کار میرود؛ یعنی کسانی که در امور مالی سختگیری افراطی دارند و برای اندک پولی رفتارهای حقیرانه نشان میدهند.
نکتهٔ مهم در ریشهشناسی این عبارت، تفکیک آن از واژهٔ «غازی» به معنای مجاهد (از ریشه غزو عربی) یا غازی به معنای بندباز و معرکهگیر است. در ترکیب «یک غازی»، اصالت کلمه کاملاً ایرانی و مربوط به همان سکهٔ کمارزش قدیمی است و هیچ ارتباطی به مفاهیم جنگاوری یا معرکهگیری ندارد.