معنی
رشادت در لغت به معنای دلیری، شجاعت، جسارت و نترسی در موقعیتهای خطرناک و دشوار است. این واژه در لغتنامههای قدیمیتر مانند غیاثاللغات به مفهوم راستی و قرار داشتن در راه راست نیز معنا شده است.
یعنی چه
وقتی میگویند کسی «رشادت» به خرج داده است، یعنی در برابر سختیها، دشمن یا خطرات، با شجاعت و بدون ترس ایستادگی کرده و رفتاری قهرمانانه و مردانه از خود نشان داده است.
مترادف
این واژهها همگی بر مفاهیم جسارت، بیباکی و توانایی روحی و جسمی برای مقابله با خطرات دلالت دارند.
متضاد
این کلمات نشاندهنده ضعف اراده، واهمه داشتن و عدم توانایی در ایستادگی در برابر خطرات هستند.
هم خانواده
این کلمات همگی از ریشه عربی (ر-ش-د) به معنای رشد یافتن، هدایت و در راه راست بودن مشتق شدهاند. جالب اینجاست که خود واژه «رشادت» در زبان عربی به معنی شجاعت نیست و از ساختارهای مجعول و ساختهشده توسط فارسیزبانان بر اساس صفت «رشید» (استوار و راستقامت) است.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای متقاطع، کلمه «رشادت» دقیقاً ۵ حرف دارد و معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «دلیری»، «شجاعت» یا «بیباکی» به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به میزان رسمی بودن و بافت متن، از معادلهای مختلفی استفاده میشود که واژه Valor و Gallantry بیشتر جنبه حماسی و نظامی دارند.
جمعبندی و توضیح کامل رشادت
واژه «رشادت» یکی از اصطلاحات پرکاربرد در زبان و ادبیات فارسی است که برای توصیف ویژگیهای والای انسانی نظیر شجاعت، دلاوری، بیباکی و ایستادگی در برابر ظلم یا خطر استفاده میشود. اگرچه ریشه این کلمه به سه حرف عربی (ر-ش-د) بازمیگردد که به معنای هدایت، رشد و در راه راست بودن است، اما خود ساختار «رشادت» حاصل خلاقیت فارسیزبانان است. در واقع ایرانیان با تکیه بر واژه «رشید» به معنای خوشقامت و استوار، این کلمه را ساخته و معنای آن را به شجاعت و روحیه پهلوانی توسعه دادهاند.
این کلمه در فرهنگ ایرانی با نمادهایی چون شیر، سپر، شمشیر و اسطورههای حماسی گره خورده است. رشادت صرفاً به معنای داشتن قدرت بدنی نیست، بلکه یک فضیلت اخلاقی و روحی به شمار میرود که فرد را قادر میسازد در حساسترین لحظات زندگی، منافع جمعی یا حق را بر ترس شخصی خود مقدم بشمارد.
در لغتنامههای معتبری چون دهخدا، معین و عمید، مترادفهای متعددی مانند جلادت و مردانگی برای آن ذکر شده و متضادهای آن کلماتی چون جبن و بزدلی هستند. این واژه پنجحرفی، علاوه بر کاربردهای گسترده در ادبیات حماسی و معاصر، پای ثابت معماها و جدولهای کلمات متقاطع نیز به شمار میرود.