یعنی چه
«جَدْی» (با فتح جیم و سکون دال) در زبان عربی به معنای بزغاله یا بچهٔ بز نر یکساله است. در اصطلاح نجومی و اخترشناسی، نام دهمین صورت فلکی منطقه البروج و همچنین نام دهمین برج فلکی خورشیدی (مطابق با ماه دی) است که خورشید در حرکت ظاهری خود در این زمان از مقابل آن عبور میکند.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلمات متقاطع، نام این صورت فلکی ۱۱ حرف دارد. همچنین ممکن است از کلماتی چون بزغاله، بزیچه فلک، بزماهی یا تیس به عنوان پاسخهای جایگزین و کوتاهتر استفاده شود.
به انگلیسی
واژه Capricornus در زبان لاتین به معنی «بز شاخدار» است. در انگلیسی عمومی، به دلیل شکل اسطورهای آن، به این صورت فلکی Sea Goat یا بزماهی نیز میگویند.
به ترکی
در زبان ترکی برای نامگذاری این صورت فلکی و برج نجومی معادل آن، از واژه «Oğlak» استفاده میشود که دقیقاً همان معنای لغوی بزغاله را در فارسی و عربی دارد.
به فارسی
در زبان پهلوی (فارسی میانه) به این صورت فلکی «وَهیگ» (Vahig) میگفتند که آن هم به معنای بزغاله است. در متون کهن فارسی نیز از تعابیر دیگری همچون بزیچهٔ فلک، بزغاله و تیس (بز نر) برای اشاره به آن استفاده شده است.
در قرآن
کلمهٔ «جَدْی» به معنی بزغاله یا صورت فلکی جدی در قرآن کریم وجود ندارد. واژههایی مانند «جَدّ» (به معنی عظمت در آیه ۳ سوره جن) یا «جَدید» (به معنی تازه) در قرآن آمدهاند اما از ریشه و معنای کاملاً متفاوتی هستند و ارتباطی با این صورت فلکی ندارند.
نماد چیست
این صورت فلکی با علامت نجومی ♑ شناخته میشود. در اساطیر باستان (بابل، یونان و روم)، جدی به شکل موجودی افسانهای به نام «بز-ماهی» (سر و تنه بز و دمِ ماهی) تصویر میشود که نماد آبها، زمستان و خدایان کهن مانند پان است. در گاهشماری، این برج نماد شروع فصل زمستان و انقلاب زمستانی است.
جمعبندی و توضیح کامل صورت فلکی جدی
صورت فلکی جدی یکی از کهنترین و آشناترین صور فلکی در منطقه البروج است که ریشه نام آن به زبانهای سامی و پهلوی برمیگردد و در تمام این فرهنگها به معنای «بزغاله» است. این واژه در اخترشناسی مدرن معادل ماه دی در گاهشماری خورشیدی است و شروع آن با بلندترین شب سال یا همان انقلاب زمستانی همزمان میشود.
از نظر نمادشناسی و اسطورهای، این صورت فلکی به صورت موجودی ترکیبی به نام بزماهی تصویر میشود که نیمی از بدنش بز و نیم دیگرش ماهی است. این تصویر نمادین ریشه در باورهای اساطیری بابل و یونان باستان دارد و با مفاهیمی چون آبهای ژرف و خدایان طبیعت در ارتباط است. لازم به ذکر است که این نام با وجود ریشه عربی، در متن قرآن مجید ذکر نشده است.