یعنی چه
رویینه دژ در لغت به معنای دژ یا قلعهای است که از فلز روی (برنج یا مفرغ) ساخته شده باشد و مجازاً به هر دژ بسیار محکم، استوار و تسخیرناپذیر گفته میشود. در شاهنامه فردوسی، این نام اشاره به پایتخت رویایی و مستحکم ارجاسب تورانی در مرز توران و چین دارد که اسفندیار پس از پشت سر گذاشتن هفتخوان، موفق به فتح آن شد.
تلفظ
این واژه به صورت «رُویینِه دِژ» (rūyīne dezh) تلفظ میشود که از دو بخش «رویینه» (منسوب به فلز روی) و «دژ» (به معنی قلعه و حصار) ترکیب شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به راهنماهایی همچون «پایتخت اساطیری ارجاسب تورانی»، «دژ استوار و تسخیرناپذیر در شاهنامه» یا «قلعهای که اسفندیار فتح کرد»، کلمه ۸ حرفی «رویینه دژ» است.
به انگلیسی
در برگردانهای انگلیسی شاهنامه و متون حماسی، برای اشاره به این قلعه تسخیرناپذیر از عباراتی نظیر The Bronze Fortress یا Iron-clad fortress استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی و واژههای همراستا با آن شامل دژ استوار، حصن حصین، قلعهٔ آهنین و روییندز هستند. همچنین کلماتی مانند رویینتن و دژبان از همخانوادههای ریشهای آن در زبان پارسی به شمار میروند.
نماد چیست
رویینه دژ در فرهنگ اساطیری ایران نماد تسخیرناپذیری، قدرت دفاعی مطلق، و مظهر موانع و سختیهای بسیار بزرگی است که تنها یک قهرمان مصمم و حماسهساز (مانند اسفندیار با گذر از هفتخوان) میتواند بر آنها چیره شود و فتحش کند.
جمعبندی و توضیح کامل رویینه دژ
رویینه دژ واژهای کاملاً پارسی و ترکیبی از صفت نسبی «رویین/رویینه» (ساخته شده از فلز روی یا برنج) و اسم «دژ» به معنای قلعه و حصار است. این واژه در مفهوم عام خود به معنای حصار استوار، محکم و آسیبناپذیر به کار میرود که هیچ دشمنی توان نفوذ به آن را ندارد.
در حماسه ملی ایران و شاهنامه فردوسی، رویینه دژ نام پایتخت افسانهای و مستحکم ارجاسب، پادشاه توران، در مرز میان توران و چین است. فردوسی این دژ را چنان عظیم و بلند توصیف میکند که گویی دیوارهای آن از آهن و برنج سر به فلک کشیدهاند و عاری از هرگونه آب و گلِ معمولی هستند. فتح این دژ، غایت حماسه اسفندیار پس از پیروزی در هفتخوان است.
این کلمه در ادبیات فارسی نمادی از چالشهای بزرگ و نفوذناپذیر زندگی است. رویینه دژ نشاندهنده قدرتی است که فروریختن آن به دست یک پهلوان، مظهر پیروزی اراده، شجاعت و خیر بر نیروی تاریکی و شر محسوب میشود.