یعنی چه
ذمامة واژهای با ریشه عربی است که در متون کهن ادبی و فقهی به کار میرود. این کلمه به معنای عهد، میثاق، تکفل، و حقی است که بر گردن انسان قرار دارد و شخص مکلف به حفظ، حمایت و پاسداری از آن است؛ مانند حق همسایگی یا خویشاوندی.
تلفظ
این واژه در زبان عربی و متون کهن فارسی بیشتر به صورت ذَمامَة (با فتح ذال) و گاهی ذِمامَة (با کسر ذال) تلفظ میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع و جدولهای کلمات، اگر طراح به دنبال واژهای پنج حرفی به معنی عهد، پیمان یا زنهار باشد، واژه «ذمامة» یک پاسخ دقیق و سنتی است.
به عربی
این واژه اساساً از ریشه عربی (ذ م م) گرفته شده و در زبان مبدأ نیز به معنای امان، ضمانت و عهد به کار میرود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل پیمان، زنهار، امان، زینهار و دستآویز است که نشاندهنده یک تعهد اخلاقی یا حقوقی میان دو طرف است.
در قرآن
خود واژه «ذمامة» در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ اما همخانواده مستقیم آن یعنی کلمه «ذِمَّة» در آیات ۸ و ۱۰ سوره مبارکه توبه به چشم میخورد که به معنای پیمان و حق خویشاوندی مشرکان است که آن را در حق مؤمنان رعایت نمیکردند.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و ادبیات سنتی، ذمامة نمادی از تعهد مطلق اخلاقی، وفای به عهد، امانتداری و پاسداشت حقوقی است که بر گردن انسان قرار دارد و شکستن آن گناهی بزرگ محسوب میشود.
جمعبندی و توضیح کامل ذمامة
واژه «ذمامة» یکی از کلمات اصیل و کهن با ریشه عربی است که وارد ادبیات فارسی، به ویژه متون فقهی و اخلاقی شده است. این واژه در هسته معنایی خود به مفهوم عهد، پیمان، زنهار و امان اشاره دارد و نمایانگر هر آن چیزی است که انسان موظف به مراقبت و پاسداری از حرمت آن است.
اگرچه این کلمه امروزه در محاورات روزمره فارسی کاربرد چندانی ندارد، اما همخانوادههای آن مانند ذمه (مشغولالذمه)، مذمت و مذموم کماکان در زبان فارسی فعال هستند. شناخت این واژه به درک بهتر متون کلاسیک و حل جدول کلمات متقاطع کمک شایانی میکند.