یعنی چه
واژه مُتَثَلِّم در اصل اسم فاعل از باب تفعّل در زبان عربی است و به هر شیء، دیوار، حوض یا شمشیر و ابزاری اطلاق میشود که دچار آسیب، شکاف یا لبهپریدگی شده باشد و یکپارچگی خود را از دست داده باشد.
تلفظ
این واژه با ضمه مَیم اول، فتح تاء، فتح ثاء و تشدید و کسر لام تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، این واژه معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «رخنهدار»، «دارای شکاف در لبه» یا «شمشیر لبهشکسته» کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به متن و نوع شیء آسیبدیده، میتوان از معادلهای فوق در زبان انگلیسی استفاده کرد.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و با کلماتی همچون المنثلم یا اشیایی که حواشی و لبه آنها آسیب دیده هممعنی است.
به فارسی
بهترین برگردانها و جایگزینهای روان فارسی برای این کلمه، اصطلاحاتی چون «لبهشکسته»، «شکافته» و «دارای رخنه» هستند که وضعیت یک ظرف یا ابزار معیوب را نشان میدهند.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک و متون کهن، متثلم شدنِ بناها، حوضها یا شمشیرها، نمادی است از گذر زمان، فرسودگی، پیری، آسیبپذیری جنگی و از دست رفتن آن ابهت و یکپارچگی نخستین.
جمعبندی و توضیح کامل متثلم
واژه متثلم یک اصطلاح دقیق و با ریشه عربی (از ریشه ثلم) است که وارد زبان و ادبیات فارسی شده و برای توصیف اشیا، ظروف، دیوارها یا سلاحهایی به کار میرود که لبه، گوشه یا بخشی از ساختار آنها دچار شکستگی، رخنه یا ترک شده باشد. این واژه به خوبی وضعیت یک جسمِ آسیبدیده را که دیگر کامل و بینقص نیست توصیف میکند.
در ساختار واژگانی، این کلمه با مفاهیمی چون ثلمه (به معنی شکاف و رخنه) و منثلم همخانواده است. دانستن معنای آن به حل جدولهای کلمات متقاطع و درک بهتر متون ادبی و تاریخی کهن کمک شایانی میکند، چرا که شاعران و نویسندگان گاه از این لفظ برای تصویرسازی مکانهای ویران یا ابزارهای جنگی فرسوده بهره میبردهاند.