یعنی چه
این اصطلاح به معنی عمیق شدن، فرورفتن و گود شدن موضعی اعضای بدن (بهویژه چشمها و گونهها) است که معمولاً به دلیل کاهش چربی زیرپوستی، ابتلا به بیماریهای سخت، خستگی مفرط، بیخوابی یا کهولت سن رخ میدهد.
تلفظ
این ترکیب فعلی به صورت «گُودْ اِفْتادَنْ» تلفظ میشود. واژه «گود» با ضمه کشیده (و مجهول) و «افتادن» با کسره ا همزه آغاز میگردد.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این راهنما معمولاً خود واژه «گود افتادن» (۹ حرفی) یا عبارات مشابهی چون «گود رفتن» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف این حالت از صفت Sunken یا Hollow استفاده میشود که اصطلاح تخصصی پزشکی و ظاهری آن برای چشمها Sunken eyes است.
به عربی
در زبان عربی از واژه «غائر» (از ریشه غور به معنی فرو رفتن) برای توصیف چشم یا عضو گود افتاده استفاده میشود.
به فارسی
در واژهگزینی و متون کهن فارسی (مانند ذخیره خوارزمشاهی)، اصطلاحاتی چون «دور درافتادن چشم»، «گود رفتن» و واژه عربی «تجوف» به عنوان معادلهای فارسی و کاربردی این حالت به کار رفتهاند. در مقابل، واژههایی مثل برآمدن، برجسته شدن و پف کردن متضاد آن هستند.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و ادبیات فارسی، گود افتادن چشمها یا گونهها کنایه و نمادی از ابتلا به بیماریهای طولانیمدت، تحمل رنج و سختی شدید، بیخوابی مفرط و از دست رفتن شادابی و سلامت جسمانی است.
جمعبندی و توضیح کامل گود افتادن
اصطلاح «گود افتادن» یک مصدر مرکب فعلی در زبان فارسی است که ریشه واژه نخست آن یعنی «گود» به زبانهای آرامی و سریانی بازمیگردد و به مرور با ورود به فارسی، معنای چاله و جای عمیق یافته است. این عبارت در گفتوگوهای روزمره و متون پزشکی سنتی، به فرورفتگی مفرط و لاغر شدن مشهود اعضای صورت، بهویژه چشمها و گونهها اشاره دارد.
این حالت بدنی معمولاً نشانهای بالینی از کمآبی شدید بدن، سوءتغذیه، خستگی مفرط، یا بیماریهای مزمن است. در ادبیات فارسی و لغتنامههای شاخصی چون دهخدا، این پدیده به عنوان نمادی از رنج جسمی و باختن قافیه سلامتی یاد شده و شاهدهایی برای کاربرد کنایی آن در توصیف احوال بیماران آورده شده است.
از نظر ساختاری، این عبارت کاملاً اصیل و عامیانه فارسی است و بر خلاف برخی تصورات، در متن قرآن کریم کاربردی ندارد، هرچند واژههای هممعنای عربی آن مانند غَوْر در کتاب آسمانی دیده میشوند. در کاربردهای مدرن و حل جدول نیز این ترکیب ۹ حرفی به عنوان پاسخ سنتی برای پرسشهایی با مضمون فرورفتگی چشم شناخته میشود.