معنی
پژوهش در زبان فارسی به معنی اسم مصدر از فعل پژوهیدن است که دلالت بر تکاپو، پیجویی، کار باستانشناسی، رسیدگی به جزئیات یک موضوع و تفحص علمی برای کشف حقیقت یا واقعیت دارد.
یعنی چه
این واژه در اصطلاح به معنای یک تلاش نظاممند و روشمند برای پاسخگویی به پرسشها یا حل مشکلات علمی است که از طریق گردآوری و تحلیل دادهها به دست میآید و منجر به تولید یا ارتقای دانش بومی و جهانی میشود.
مترادف
این واژهها در متون علمی و ادبی برای رساندن مفهومِ بررسی عمیق و همهجانبه به کار میروند.
متضاد
برای واژه پژوهش متضاد واژگانی دقیق در منابع گزارش نشده است، اما از نظر مفهومی این کلمات در تقابل با آن قرار دارند.
هم خانواده
این کلمات همگی از ریشه فعلی پژوهیدن مشتق شدهاند و به مفاهیم مرتبط با تحقیق اشاره دارند.
ریشه
ریشه این واژه کاملاً ایرانی است و در زبان پهلوی به صورت Abzuhišn یا مشتقی از فعل Patzōhutan به معنی جستوجو کردن و آزمایش کردن بوده که در فارسی دری به پژوهش تبدیل شده است.
جمله سازی
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، واژه پژوهش به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل تحقیق یا تفحص علمی با ۵ حرف کاربرد دارد.
به انگلیسی
معادلهای بینالمللی واژه پژوهش که در متون علمی جهان برای اشاره به بررسیهای روشمند استفاده میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل پژوهش
واژه پژوهش یکی از اصیلترین و کلیدیترین واژگان زبان فارسی در حوزه علم و معرفت است. این کلمه که ریشه در پارسی میانه دارد، فراتر از یک جستوجوی ساده، به معنای تلاشی نظاممند، روشمند و هدفمند برای کشف حقایق نو یا بازنگری در دستاوردهای گذشته است. در دنیای امروز، پژوهش به عنوان موتور محرکه توسعه و تولید دانش بومی شناخته میشود.
اگرچه خود واژه به دلیل ماهیت فارسیاش در قرآن نیامده، اما مفاهیم بنیادین همراستا با آن مانند تدبر، تفکر و نهی از پیروی بدون علم، به وفور در فرهنگ اسلامی مورد تاکید قرار گرفتهاند. نمادهایی مانند ذرهبین، کتاب و قلم در دوران معاصر بازتابدهنده روحیه ریزبینی و حقیقتجویی نهفته در این واژه هستند.