یعنی چه
بنده پروردن در لغت به معنای پرورش دادن، نواختن و مهربانی کردن در حق بنده یا غلام است. در کاربرد عرفی، ادبی و کنایی، این واژه به معنی رعایت حال زیردستان، شفقت بر ناتوانان و بزرگواری کردنِ شخص بزرگ در حق افراد کوچکتر به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب کنایی و فعلی به صورت [بَ نْ دِ / پَ رْ وَ رْ دَ نْ] است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلمات متقاطع، واژه اصلی ۱۰ حرف دارد. بسته به طراح جدول، گزینههای هممعنی دیگر نظیر بنده نوازی نیز ممکن است مد نظر باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به لحن متن و جایگاه کنایی آن، از واژگانی که مفهوم حمایت، سرپرستی دلسوزانه یا بندهنوازی را میرسانند استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن مفهوم لغوی از تعبیر تربیة العبید و برای مفاهیم کنایی، اخلاقی و ملوکانه از تعابیری چون رعایت الرعیه یا اکرام التابعین بهره میبرند.
به فارسی
معادلهای اصیل و هممعنی فارسی این واژه شامل بنده نوازی کردن، زیردستپروری، بندهپذیری، لطف، التفات و مدارا با ناتوانان است. ریشه کلمات آن کاملاً فارسی بوده و از «بنده» (پهلوی: بندک) و «پروردن» (ایرانی باستان: pari-bar) ترکیب شده است.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات غنی فارسی، بنده پروردن نماد والای تواضعِ بزرگان، بخشندگی حاکمان و بالاتر از همه، مظهر رحمت عام و خاص پروردگار نسبت به مخلوقات و بندگان است؛ چنانکه در اشعار کلاسیک مانند آثار سعدی شیرازی به وفور به این مفهوم اشاره شده است.
جمعبندی و توضیح کامل بنده پروردن
واژه «بنده پروردن» یکی از ترکیبات کنایی، اخلاقی و اصیل زبان فارسی است که ریشه در فرهنگ تعامل بزرگان با زیردستان و تجلی رحمت الهی دارد. این اصطلاح در متون ادبی و عرفانی به معنای نواختن، شفقتآورن و رعایت حال افراد ضعیفتر و ناتوان توسط ملوک و عارفان به کار میرود.
از نظر ساختاری، این واژه از دو بخش کاملاً پارسی «بنده» و «پروردن» تشکیل شده که به حفظ، مراقبت و نگاهداشتِ همراه با لطف اشاره دارد. اگرچه این ترکیب مسبوق به سابقه در متن قرآن نیست، اما از دیدگاه مفهومی و معنایی کاملاً با آیات مرتبط با رفق، مدارا و رحمت پروردگار همسو است.