یعنی چه
عبارت «رب الناس» از دو واژهٔ عربی «رب» (به معنای مالک، صاحب، پرورشدهنده و سوقدهنده به سوی کمال) و «الناس» (به معنای مردم و انسانها) تشکیل شده است. این ترکیب در کل به معنای خدایی است که تمام بشریت را آفریده، تدبیر امورشان را به دست دارد و آنها را در مسیر تکامل مادی و معنوی پرورش میدهد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت قرآنی با تشدید روی حرف «ب» و حرف «ن» به صورت [رَبْبُنْناس] است. در هنگام چسباندن دو کلمه، الف و لامِ «الناس» خوانده نمیشوند (ادغام خورشیدی).
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به پرسش «پروردگار مردم در قرآن» یا عبارات مشابه، کلمهٔ ۷ حرفی «رب الناس» است.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن کریم، عبارت «رب الناس» معمولاً به لرد آو مَنکایند (به معنای پروردگار بشریت) ترجمه میشود.
به عربی
این عبارت خود یک ترکیب اصیل عربی (مضاف و مضافالیه) است و در زبان عربی به عنوان یکی از نامها و صفات خداوند توصیف میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این ترکیب شامل عباراتی چون «آفریدگار مردم»، «پروردگار بشر» و «صاحب اختیارِ انسانها» است که به نقش تربیتی و مالکیتی خداوند اشاره دارد.
در قرآن
این عبارت نورانی در نخستین آیه از سورهٔ مبارکهٔ ناس (آخرین سورهٔ قرآن کریم) آمده است. خداوند در این آیه به پیامبر اکرم (ص) و همهٔ انسانها فرمان میدهد که از شر وسوسهگران، به پروردگار مردم پناه ببرند.
جمعبندی و توضیح کامل رب الناس
عبارت قرآنی و عربی «رب الناس» یک ترکیب مضاف و مضافالیه است که از دو واژهٔ «رب» به معنای مربی و مالک، و «ناس» به معنای مردم تشکیل شده است. این عبارت جلوهای از بندگی و توحید را به نمایش میگذارد و نشاندهندهٔ تسلیم بودن انسان در برابر قدرت مطلقی است که هدایت و پرورش تمامی ابعاد وجودی بشر را بر عهده دارد.
این اصطلاح بیش از هر چیز با سورهٔ مبارکهٔ ناس گره خورده است؛ جایی که به عنوان پناهگاهی امن در برابر شرور، وسوسههای پنهانی و خنّاسان معرفی میشود. در فرهنگ و کلام اسلامی، یاد کردن از خداوند با این صفت، مایهٔ آرامش قلب و یادآور رابطهٔ مستقیم و تربیتی آفریدگار با مخلوقات است.