غلاة یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل غلاة

واژه غلاة (جمع غالی) ریشه در زبان عربی دارد و به معنای کسانی است که از حد پیش‌بینی شده و منطقی تجاوز می‌کنند. در اصطلاح تاریخ و کلام اسلامی، این نام به گروه‌های افراطی داده می‌شود که درباره جایگاه پیامبر اکرم (ص) یا ائمه اطهار (ع) دچار زیاده‌روی شده و آنان را تا مرتبه خدایی یا نبوت بالا می‌بردند.

این جریان‌ها فاقد اصالت مذهبی بوده و همواره توسط خود ائمه به شدت تکفیر و طرد شده‌اند. نقطه مقابل غلاة در اصطلاحات کلامی، «مقصرین» هستند؛ یعنی کسانی که در حق بزرگان دین کوتاهی کرده و مقام واقعی آن‌ها را پایین می‌آورند، در حالی که نگاه درست و اصیل مذهبی بر مدار اعتدال و مقتصد بودن است.

در قرآن کریم اگرچه خود کلمه غلاة به کار نرفته، اما ریشه آن در قالب نهی از غلو (لا تغلوا) دو بار در سوره‌های نساء و مائده خطاب به اهل کتاب آمده است که عیسی (ع) یا عزیر را از مرتبه بندگی خارج کرده بودند.