یعنی چه
نَزَوان در لغت به معنی برخاستن و جهیدن از زمین است. همچنین در مفهوم استعاری و روانشناختی متون قدیمی، به حالت تندی، حدّت، غلیان خشم و رفتارهای ناگهانی و بدون تدبر (مانند عربدهجویی) اطلاق میشود.
تلفظ
این واژه به صورت نَزَوان (فتح نون و زاء) تلفظ میشود و اسم مصدر از ریشه عربی «ن ز و» است.
در جدول
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، اگر طراح به دنبال واژهای ۵ حرفی به معنی «جهیدن»، «سورت خشم» یا «پرش حیوان» باشد، پاسخ دقیق آن «نزوان» است.
به فارسی
برگردانها و جایگزینهای دقیق فارسی این واژه شامل کلماتی چون جهش، پرش، وثوب، تندی خوی، حدت و جوشش خشم زبانه کشیده است.
در قرآن
واژهٔ نزوان به طور مستقیم در متن آیات قرآن کریم به کار نرفته است؛ اما علمای بزرگ تفسیر مانند علامه طباطبایی در المیزان، در جریان تبیین ضربالمثلهای معروف زبان عربی (نظیر حیل بین العیر والنزوان) به این واژه و ریشه آن اشاره داشتهاند.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک و متون اخلاقی، نزوان به عنوان نمادی از رفتارهای جهشی، تمایلات غریزی و سرکش حیوانی و همچنین طغیان ناگهانی خشم که عقل را کور میکند، شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل نزوان
واژه «نَزَوان» یک اسم مصدر اصیل با ریشه عربی است که از دیرباز وارد زبان و ادبیات فارسی شده و در متون کهن ادبی، فقهی و فلسفی به کار رفته است. معنای نخستین و مادی آن مربوط به فیزیک حرکت یعنی جهیدن، پریدن و برخاستن ناگهانی از زمین (بهویژه در خصوص حیوانات) است.
در مرتبه دوم و معنای استعاری، این واژه برای توصیف حالات روحی تند و تیز مانند سورت خشم، غلیان شهوت یا عربدههای ناشی از بیخودی استفاده میشود. از منظر تاریخی نیز در کتاب جغرافیایی حدود العالم، نزوان نام ناحیه و شهری در تبت ضبط شده است که البته کاربرد ادبی آن محسوب نمیشود.
این کلمه امروزه در زبان محاورهای کاربرد چندانی ندارد، اما به دلیل ساختار دقیق ساختاری و معناییاش، کماکان در حل جدولهای کلمات متقاطع و مطالعه متون کلاسیک فارسی و تفاسیر قدیمی مورد توجه قرار میگیرد.