یعنی چه
واژه جیبان در اصل نگارش دیگری از کلمه عربی «جَبان» است. این صفت برای اشاره به افرادی به کار میرود که شهامت کافی ندارند، در مواجهه با چالشها و خطرات به سرعت عقبنشینی میکنند و از شجاعت و قاطعیت در رفتار برخوردار نیستند.
تلفظ
تلفظ صحیح و ریشهای این واژه با فتح حرف اول یعنی جَبان (جَ + بان) است، هرچند گاهی در متون قدیمی یا گویشهای خاص با یاء اشباع شده به صورت جیبان ثبت شده است.
در جدول
در کلمات متقاطع و جداول کلمات، اگر طراح سوال به کلمهای ۵ حرفی با معنای ترسو اشاره کند، خود واژه «جیبان» پاسخ مدنظر است. گزینههای جایگزین ۴ حرفی آن جَبان یا بزدل هستند.
به انگلیسی
برای انتقال دقیق این مفهوم در زبان انگلیسی، بسته به شدت بزدلی شخص، از واژههای فوق استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی اصیل، برای توصیف این حالت از ترکیبهایی مانند کمدل، سستدل، کمزهره و واژه رایج بزدل استفاده میشود که دقیقاً همان معنای صفت مشبهه جبان را منتقل میکنند.
نماد چیست
در ادبیات تمثیلی و فرهنگ عامه، ویژگی جیبان یا جبان بودن معمولاً به حیواناتی مانند خرگوش و موش نسبت داده میشود که سستدل هستند و با کوچکترین محرکی فرار میکنند. این کلمه نماد ضعف اراده در انسان نیز هست.
جمعبندی و توضیح کامل جیبان
واژه جیبان شکل مکتوب و دگرگونشدهای از واژه معروف عربی «جَبان» است که وارد ادبیات لغوی شده است. این واژه به طور کلی به معنای فردی ترسو، بزدل و بیجرئت است که توانایی رویارویی با سختیها یا خطرات را ندارد و در فرهنگ عامه به عنوان یک صفت منفی برای نکوهش سستدلی به کار میرود.
از نظر ساختاری، این واژه صفت مشبهه از ریشه (ج-ب-ن) است و همخانوادههایی چون جُبن (به معنای ترس) دارد. در بازیهای فکری و جدول کلمات متقاطع، شناخت املای دقیق ۵ حرفی آن به حل خانههای جدول کمک شایانی میکند.