یعنی چه
توکلکننده به صفت فاعلی کسی اشاره دارد که در مسیر زندگی و مواجهه با چالشها، پس از انجام تلاش خود، نتیجه و عاقبت کارها را به نیرویی برتر و الهی واگذار میکند و با آرامش خاطر از اضطراب آینده دست میکشد.
تلفظ
این ترکیب از واژه عربی «توکُّل» (با تشدید روی حرف کاف) و صفت فاعلی فارسی «کننده» ساخته شده است.
در جدول
در پرسشهای جدولی، متوکل یا معتمد به عنوان پاسخهای رایج برای این مفهوم شناخته میشوند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به سیاق متن، از واژگانی که مفهوم اعتماد و اتکا را میرسانند استفاده میشود.
به عربی
واژه متوکل اسم فاعل از باب تفعل در زبان عربی و دقیقترین معادل برای این اصطلاح است.
در قرآن
در قرآن کریم، این مفهوم بیشتر به صورت جمعِ عربی یعنی «المُتَوَكِّلِین» به کار رفته است؛ مانند آیه ۱۵۹ سوره آلعمران که میفرماید: «إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَکَّلِینَ» (خداوند توکلکنندگان را دوست دارد).
جمعبندی و توضیح کامل توکل کننده
واژه «توکلکننده» ترکیبی فاسی-عربی است که از ریشه لغوی «و ک ل» به معنای واگذار کردن و جانشین قرار دادن سرچشمه میگیرد. در فرهنگ دینی و اصطلاحات قرآنی، توکلکننده به فردی اطلاق میشود که ضمن بهرهگیری از اسباب مادی و تلاش فردی، در نهایت دلبسته و وابسته به اسباب نیست و تکیهگاه اصلی خود را ذات باریتعالی میداند.
در ادبیات عرفانی و فرهنگ عامه، پرندگان به ویژه مرغان صحرایی نماد کامل توکلکنندگان به شمار میروند؛ چرا که بدون اندوختن روزی برای فردا، هر بامداد به امید فضل الهی پرواز میکنند و این نشاندهنده اوج آرامش درونی و رهایی از اضطراب فرداست که در سایه این صفت حاصل میشود.