یعنی چه
مدمس در لغتنامههای کهن به معنی پنهانشده، پوشیده، آلوده و چرکین آمده است و گاه به عنوان نامی برای زندان به کار میرفته است. در اصطلاح مدرن و کاربرد امروزی، به غذایی (مانند باقلا یا حمص) گفته میشود که در ظرفی دربسته و تحت حرارت ملایم و طولانیمدت پخته و کاملاً نرم شده باشد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت مُدَمَّس (مُ + دَ + مَ [با تشدید] + س) است که به عنوان اسم مفعول از ریشه دمس تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، واژه مدمس با ۴ حرف به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «پنهان»، «مستور» یا «نوعی پخت باقلا در خاورمیانه» شناخته میشود.
به انگلیسی
برای کاربرد آشپزی آن از اصطلاحات Stewed یا Slow-cooked و برای معنای لغوی و ریشهای آن از کلمات Hidden یا Buried استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در کشورهای عربی به ویژه مصر، ترکیب «فول مدمس» به وفور در منوهای غذایی دیده میشود.
به فارسی
برگردان دقیق فارسی این واژه در متون کهن کلماتی نظیر «پنهان»، «مستور» و «پوشیده» است و در زبان امروز میتوان معادل «آرامپز» یا «دمپخت» را برای کاربرد غذایی آن به کار برد.
نماد چیست
خوراک فول مدمس در فرهنگ عامه مردم مصر و شام، نماد بارز سادگی، اصالت سفره، غذای قشر کمدرآمد و یکی از اصلیترین نمادهای صبحانه سنتی در ماه مبارک رمضان است.
جمعبندی و توضیح کامل مدمس
واژه «مدمس» یک اسم مفعول عربی از ریشه «دمس» است که در لغتنامههای کهن فارسی به معانی پنهان، مستور، پوشیده و حتی چرکین معنی شده است. با این حال، امروزه با شنیدن این کلمه، ذهنها بیشتر به سمت فرهنگ غذایی غنی خاورمیانه و بهویژه کشور مصر متمایل میشود، جایی که «فول مدمس» به عنوان یک غذای ملی و محبوب شناخته میشود.
در اصطلاح آشپزی، مدمس به روش پختی اطلاق میشود که در آن مواد غذایی (عمدتاً حبوباتی نظیر باقلا) درون ظرفی کاملاً دربسته، برای مدتی طولانی روی خاکستر یا تنور با حرارت بسیار ملایم پخته و نرم میشوند. این کلمه در حل جدولهای متقاطع نیز کاربرد دارد و پاسخی ۴ حرفی برای واژههای پنهان و مستور است.