یعنی چه
باسمهخانه واژهای کهن و ترکیبی است که در گذشته به محل تکثیر و چاپ کتاب، روزنامه و اعلامیهها اطلاق میشد. این واژه از دو بخش «باسمه» (به معنی مُهر و ضربه زدن) و «خانه» تشکیل شده و پیش از رواج گسترده کلمه «چاپخانه» در دوره قاجار، کاربرد فراوانی داشته است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت [باسمِهخانه] است که در آن حرف «م» دارای کسره خفیف میباشد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این واژه با توجه به تعداد حروف، «باسمه خانه» (۹ حرف) یا معادلهای آن نظیر «چاپخانه» و «مطبعه» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به محل کارگاهی یا دستگاههای تکثیر و چاپ از این اصطلاحات استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی، واژه المطبعه به عنوان معادل دقیق کلمه باسمهخانه و چاپخانه به کار میرود.
در قرآن
باسمهخانه یک واژه اصطلاحی، مرکب و جدیدتر از عصر نزول قرآن است؛ بنابراین ریشه یا کاربردی در متن قرآن مجید ندارد.
نماد چیست
این کلمه یادآور ورود صنعت تکثیر به ایران، پایان دوره نسخهنویسی دستی، و آغاز دوران آگاهیبخشی جمعی از طریق چاپ کتب و نشریات است.
جمعبندی و توضیح کامل باسمه خانه
واژه باسمهخانه یکی از اصطلاحات کلیدی در تاریخ فرهنگی و صنعتی ایران به شمار میرود. این کلمه که از ترکیب ریشه ترکی «باسماک» (به معنی فشردن و مهر زدن) و واژه فارسی «خانه» پدید آمده، پیش درآمدی بر شکلگیری صنعت چاپ مدرن در کشور بود. در دوران قاجار، این مکانها هسته اصلی تولید علم و آگاهی بودند و شخصیتهای برجستهای نظیر صنیعالملک در مدیریت باسمهخانههای دولتی نقش داشتند.
با گذر زمان و تکامل زبان فارسی، واژه «چاپخانه» به مرور جایگزین باسمهخانه شد؛ با این حال، مطالعه این واژه ما را با ریشههای ورود مدرنیته و روزنامهنگاری به جامعه ایران آشنا میکند. تفاوت ساختاری این مکانها با دارالکتابهها یا نسخهخانههای قدیمی، نقطه عطفی در سرعت انتقال اطلاعات و همگانی شدن دانش بود.