یعنی چه
دل دریایی در زبان فارسی صفت مرکب کنایی است. این اصطلاح به فردی اشاره دارد که روحی بسیار بزرگ، عمیق و باگذشت دارد؛ کینهها را در خود حل میکند، اهل جود و سخاوت است و مانند وسعت دریا، ظرفیت روحی بالایی در برابر ناملایمات و خطرات دارد. در ادبیات کهن گاهی به معنای شجاعت و دلیری نیز به کار رفته است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب کنایی به صورت «دِلِ دَریایی» (del-e daryāyi) است که از پیوند دو واژه فارسی «دل» و «دریا» به همراه یای نسبت ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به راهنمای «کنایه از انسان باگذشت و بخشنده» یا «دارای روح بزرگ و بیباک»، واژه ۸ حرفی «دل دریایی» یا معادل ۶ حرفی آن «دریادل» است.
به انگلیسی
برای توصیف فردی با این ویژگی از صفات فوق استفاده میشود. همچنین برای اصطلاح فعلی آن یعنی «دل به دریا زدن»، عبارات کنایی مانند To take the plunge یا To take the bull by the horns به معنی شجاعانه اقدام کردن به کار میرود.
به عربی
در زبان عربی تعابیر متعددی برای رساندن این مفهوم وجود دارد که بر وسعت روح و کرم ذاتی فرد دلالت میکنند.
به ترکی
در ترکی استانبولی برای کنایه از انسانهای باگذشت، باظرفیت و سخی از این ترکیبات استعاری استفاده میشود.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، دریا همواره نماد عظمت، سخاوت بیکران و پاککنندگی است. داشتن دل دریایی نماد انسانی است که ظرفیت روحیاش محدود به چشمه و رودهای کوچک نیست؛ او بدیها و سنگریزههای روزگار را در عمق خود محو میکند بدون اینکه زلالی و صفای خود را از دست بدهد.
جمعبندی و توضیح کامل دل دریایی
اصطلاح «دل دریایی» یکی از زیباترین ترکیبات کنایی در زبان و ادبیات فارسی است که برای ستایش ویژگیهای اخلاقی برجسته انسان به کار میرود. این واژه از دو جزء اصیل فارسی «دل» و «دریا» تشکیل شده و به طور مستقیم به وسعت، عمق و عظمت دریا اشاره دارد تا عظمت روحی یک انسان را به تصویر بکشد. فردی که دل دریایی دارد، صاحب بخشش فراوان، مناعت طبع و روحیهای باگذشت است که کینهها و ناملایمات را در خود حل میکند.
علاوه بر جنبه بخشندگی و جود، این اصطلاح در ادبیات کهن متون فارسی صبغه شجاعت و دلیری نیز دارد و به انسانهای بیباک که از خطرات هراسی ندارند اطلاق میشده است. اگرچه این ترکیب عینا در متن قرآن کریم نیامده، اما از نظر مفهوم اخلاقی و ارزشی کاملا همسو با مفاهیمی چون «سعه صدر» (شرح صدر) و گذشت عالی از خطاهای مردم است که در آیات شریفه بر آنها تاکید شده است.