یعنی چه
در هندسه و فیزیک، به هر شکلی که مرکز انحنای آن در سمت توخالی یا درونی آن قرار داشته باشد، مقعر میگویند. مانند قسمت داخلی یک قاشق که وقتی به آن نگاه میکنید، تصویر را برعکس و بزرگتر نشان میدهد یا عدسیهایی که لبههای ضخیمتر و مرکز نازکتری دارند.
تلفظ
این واژه از سه بخش تشکیل شده است: «مُ» با ضمه، «قَع» با فتحه و «عَر» با فتحه. تشدید روی حرف عین نشاندهنده تکیه و کشش کوتاه در تلفظ است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، مقعر معمولاً با مترادفهایی مانند «کاو» یا «فرورفته» و در تقابل با «محدب» یا «کوژ» شناخته میشود.
به انگلیسی
معادل دقیق این واژه در زبان انگلیسی Concave است که در علوم مهندسی، اپتیک و معماری به طور گسترده استفاده میشود.
به فارسی
واژههای «کاو» و «فرورفته» بهترین جایگزینهای سره و رایج برای واژه عربیتبار «مقعر» در زبان فارسی هستند.
نماد چیست
در ریاضیات برای نمایش تقعر تابع از شکلهای U یا ∩ استفاده میشود. در فیزیک نور، عدسی مقعر با خطی که دارای انحنای درونی است نمایش داده میشود تا نشاندهنده واگرایی پرتوهای نور باشد.
جمعبندی و توضیح کامل مقعر
مقعر در لغت به معنای گود، فرورفته و کاسهمانند است و در علوم مختلف از جمله ریاضیات، فیزیک و معماری کاربرد دارد. این واژه در تقابل مستقیم با «محدب» (کوژ) قرار میگیرد؛ به این معنا که اگر محدب به معنای برآمدگی به بیرون باشد، مقعر بازتابدهنده فرورفتگی به درون است.
از نظر ریشهشناسی، این واژه از ریشه عربی «قعر» به معنای ته یا عمق گرفته شده است. در زندگی روزمره، از مفهوم تقعر برای توصیف ساختارهایی استفاده میشود که مرکز آنها نسبت به لبههایشان در سطح پایینتری قرار دارد، مانند کاسه بشقاب یا آینههای مقعری که در برخی ابزارهای نوری کاربرد دارند.