یعنی چه
یک واحد سیاسی و قدرت بزرگ تاریخی در اروپا که بین سالهای ۱۸۰۴ تا ۱۸۶۷ میلادی (قبل از تبدیل شدن به امپراتوری اتریش-مجارستان) به رهبری خاندان هابسبورگ وجود داشت. از نظر لغوی، «امپراتوری» به معنای شاهنشاهی یا قلمرو تحت فرمان یک امپراتور است و «اتریش» (برگرفته از واژهٔ آلمانی Österreich) به معنای «قلمرو یا پادشاهی شرقی» است. این واژه یک مفهوم کلاسیک و تاریخی است و ریشه در ساختارهای سیاسی قرن نوزدهم دارد.
تلفظ
این عبارت از دو واژه ترکیب شده است: «اِمْپِراتوری» که ریشه در زبان لاتین دارد و «اُتْریش» که از تلفظ فرانسوی این نام وارد زبان فارسی شده است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع و طراحان سوالات تاریخی، برای پاسخ به این مفهوم عباراتی چون «امپراتوری اتریش» با ۱۴ حرف، یا نامهای قدیمی آن مانند «نمسه» و «نمسا» مد نظر قرار میگیرند.
به انگلیسی
معادل رسمی این واژه در زبان انگلیسی Austrian Empire است. همچنین در زبان عربی به صورت الإمبراطورية النمساوية و در ترکی استانبولی مدرن Avusturya İmparatorluğu شناخته میشود.
به فارسی
در برگردان دقیقتر لغوی بر اساس زبان فارسی، میتوان آن را «شاهنشاهی اتریش» نامید. همچنین در متون دوره قاجار و صفوی از این قلمرو با نامهای «نمسه» یا «نمسا» یاد شده است.
نماد چیست
نشان رسمی این امپراتوری، عقاب دو سر سیاه رنگ است که نماد خاندان سلطنتی هابسبورگ بود. همچنین پرچم این قلمرو از دو نوار افقی به رنگهای سیاه و زرد تشکیل میشد.
جمعبندی و توضیح کامل امپراتوری اتریش
امپراتوری اتریش یکی از قدرتمندترین و تاثیرگذارترین حکومتهای اروپای مرکزی در قرن نوزدهم میلادی بود که در سال ۱۸۰۴ توسط فرانسیس دوم (فرانسیس اول اتریش) در پاسخ به تاجگذاری ناپلئون بناپارت پایهگذاری شد. این امپراتوری پهناور، قلمروهای متعددی از اقوام و فرهنگهای گوناگون را تحت فرمانروایی خاندان مشهور هابسبورگ یکپارچه کرده بود و نقشی کلیدی در معادلات سیاسی و نظامی قاره اروپا ایفا میکرد.
این ساختار سیاسی تا سال ۱۸۶۷ میلادی به همین نام به حیات خود ادامه داد، اما در پی شکستهای نظامی و فشارهای داخلی ناشی از ملیگرایی اقوام مختلف، طی یک سازش تاریخی با مجارها، به نظام پادشاهی دوگانه «امپراتوری اتریش-مجارستان» تبدیل شد. واژه اتریش در زبان فارسی از طریق زبان فرانسوی وام گرفته شده، در حالی که در متون کهنتر ایرانی مانند مکاتبات دوره صفوی و قاجار، از این سرزمین با نام «نمسه» یا «نمسا» یاد میشد که ریشهای اسلاوی دارد.