یعنی چه
ترس و هول یک ترکیب عطفی در زبان فارسی است که برای تأکید بر شدت ناگهانی اضطراب، هراس و دستپاچگی به کار میرود؛ حالتی که در آن شخص بر اثر روبرو شدن با وضعیتی غیرمنتظره یا خطرناک، آرامش خود را از دست میدهد.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ «تَرس» (واژه اصیل فارسی) و «هَول» (واژه عربی به معنی هراس از امر ناشناخته) ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، برای راهنمای این مفهوم معمولاً از خود عبارت یا مترادفهای نزدیک آن استفاده میشود.
به انگلیسی
واژه Panic دقیقاً بار معنایی هول و دستپاچگی را منتقل میکند، در حالی که Terror به وحشت عمیقتر اشاره دارد.
به عربی
کلمه «الفَزَع» در زبان عربی دقیقترین معادل برای توصیف همزمان ترس و هول (شتابزدگی ناشی از واهمه) است.
به فارسی
عبارتهای مترادف اصیل شامل بیم و هراس، واهمه و دهشت میشوند. متضادهای آن در زبان فارسی آرامش، خاطرجمعی، طمأنینه، شجاعت و دلیری است. واژه ترس ریشه در پارسی باستان دارد، اما هول یک مصدر عربی است.
جمعبندی و توضیح کامل ترس و هول
عبارت «ترس و هول» یکی از ترکیبهای عطفی و تأکیدی در زبان فارسی است که از درآمیختن یک واژه اصیل پارسی (ترس) و یک واژه عربی (هول) پدید آمده است. این اصطلاح برای بیان حالتهای حادِ روانی استفاده میشود که در آن فرد نه تنها دچار واهمه شده، بلکه به علت ناگهانی بودن رخداد یا مبهم بودن عاقبت آن، دچار دستپاچگی، شتابزدگی و سلب اراده میگردد.
در فرهنگ و ادبیات فارسی، این حالت معمولاً با نشانههای فیزیولوژیکی مانند لرزش اندام و رنگپریدگی توصیف میشود. همچنین در متون کهن، نمادهایی همچون شب تاریک، طوفان دریا و یا گوزن رمیده برای به تصویر کشیدن اوج این حس به کار رفتهاند. در ادبیات دینی نیز اگرچه خودِ ترکیب فارسی وجود ندارد، اما ریشه عربی هول (به صورت اهوال) بارها برای توصیف سختیها و هراس عظیمی که بر دلها چیره میشود، استفاده شده است.