یعنی چه
واژه مطامح جمع مکسر مَطمَح است و در اصل به معنی نظرگاهها، چشماندازها و جاهای بلندی است که از آنجا به اطراف مینگرند. در کاربرد مجازی و ادبی، این کلمه به معنای اهداف بزرگ، مقاصد عالی، آمال و آرزوهای دور و درازی است که انسان همت و نگاه خود را به آنها دوخته است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت مَطامِح (ma-tā-mih) است. حرف م اول دارای فتحه، ط دارای فتحه و الف مدی، و م دوم دارای کسره است.
در جدول
در حل جدول کلمات متقاطع، واژه مطامح به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «چشماندازها»، «دیدگاهها» یا «اهداف بلند» به کار میرود و دقیقاً دارای ۵ حرف است.
به انگلیسی
بر اساس بافتار متن، معادلهای انگلیسی مختلفی برای این واژه وجود دارد؛ در کاربرد ادبی و معنای اهداف عالی از Aspirations و در معنای دیداری از Outlooks یا Horizons استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل نظرگاهها، چشماندازها، تماشاگاهها، مناظر، اهداف، مقاصد و آمال است. واژه متضاد مستقیمی در لغتنامهها برای آن ثبت نشده اما کلماتی چون حضیض یا پستیها را میتوان در برابر رفعت معنایی آن قرار داد.
در قرآن
واژه مطامح و همچنین ریشه ثلاثی مجرد آن یعنی «طَمَحَ» در متن قرآن کریم کاربرد و سابقهای ندارند.
نماد چیست
در ادبیات سنتی، عرفانی و متون کهن، واژه مطامح به عنوان نماد و مظهر بلندهمتی، تطلعات فرامادی و افقهای دوردست روح به کار میرود؛ جایی که انسان نگاه خود را از مادیات پست زمین فراتر برده و به درجات عالی میدوزد.
جمعبندی و توضیح کامل مطامح
واژه مطامح از ریشه عربی «طمح» به معنی بلند کردن و چشم دوختن گرفته شده و جمع مکسر مَطمَح است. این واژه در اصل به مکانهای مرتفعی اشاره دارد که به عنوان تماشاگاه و چشمانداز مورد استفاده قرار میگیرند، اما در زبان و ادبیات فارسی بیشتر در مفهوم مجازی آن یعنی اهداف والا، مقاصد بزرگ و آرزوهای دوری که انسان تمام همت خود را برای رسیدن به آنها به کار میگیرد، استفاده میشود.
نکته بسیار مهم در نگارش و کاربرد این واژه، تمایز آن با واژه همصدا اما متفاوت «مطامع» (جمع مَطمَع) است. مطامح بار معنایی مثبت، شاهانه و برخاسته از بلندنظری دارد، در حالی که مطامع به معنای امور مورد طمع و آزمندی بوده و معمولاً دارای بار معنایی منفی یا دنیوی است. شناخت این تفاوت ظریف مانع از بروز خطای املایی و معنایی در متون میشود.