یعنی چه
این کلمه دو کاربرد کاملاً مجزا دارد؛ در وجه اول اشاره به «مربع لوشو» دارد که یک ماتریس جادویی ۳ در ۳ در ریاضیات باستان و فنگشویی چین است که جمع اعداد هر ردیف، ستون و قطر آن برابر ۱۵ میشود. در وجه دوم، از ریشه فارسی «لوش» به معنای لجن، لای و گلِ سیاه ته رودخانه یا حوض است.
تلفظ
اصطلاح باستانی چینی به صورت لُوشُو (Lo Shu) با ضمه روی لام و شین تلفظ میشود. در ریشه فارسی، واژه مبدا لُوشْ (Lush) با ضمه لام و سکون شین خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این کلمه به عنوان پاسخ ۴ حرفی برای «مربع جادویی فنگشویی» یا در حالت ۳ حرفی (لوش) برای «لجن و لای ته حوض» شناخته میشود.
به انگلیسی
برای مفهوم باستانی و چینی از اصطلاح Lo Shu استفاده میشود و برای ریشه و معنای فارسی آن واژههای Mud یا Silt به کار میروند.
به عربی
در زبان عربی برای بخش چینی از ترجمه تحتاللفظی آن استفاده میشود و برای واژه لوش، کلمات حماء و لجن معادلهای دقیق قرآنی و فصیح هستند.
به فارسی
برگردان و برابرهای فارسی این واژه شامل «مربع جادویی پانزده» برای اصطلاح چینی، و کلماتی نظیر لجن، لای، خرّه، لژن و گل تهنشین شده برای ریشه کهن فارسی است.
نماد چیست
مربع لوشو در فرهنگ شرق نماد تعادل کیهانی، گردش عناصر پنجگانه و طول عمر (به دلیل نقش بستن روی لاکِ لاکپشت) است. در دیدگاه ادبی و کهن فارسی، ریشه لوش (حماء مسنون) نماد ناپاکی، فرومایگی دنیا و در عین حال مایه اولیه خلقت جسمانی انسان از خاک و آب است.
جمعبندی و توضیح کامل لوشو
واژه «لوشو» در زبان فارسی امروز یک پل ارتباطی میان دو مفهوم کاملاً بیارتباط به یکدیگر است. بیشترین کاربرد مدرن آن به صورت یک اسم خاص وامگرفته از فرهنگ چین باستان (Lo Shu) است. این اصطلاح به یک مربع جادویی $3 \times 3$ ریاضی اشاره دارد که بر اساس افسانهها روی لاک یک لاکپشت در رودخانه «لو» پدیدار شد و پایه و اساس طالعبینی، ستارهشناسی و فنگشویی چینی قرار گرفت؛ جالب اینجاست که جمع اعداد در هر جهت این مربع دقیقاً برابر ۱۵ میشود.
از سوی دیگر، اگر به ریشههای اصیل ادبیات فارسی بازگردیم، این واژه با کلمه «لوش» پیوند میخورد. لوش در لغتنامههای کهن و اشعار شاعرانی چون رودکی و عطار به معنی لجن، گلِ سیاه و رسوبات تهنشین شده در اعماق آب است. این واژه در ترجمههای کهن قرآن مجید نیز به عنوان برابرنهاد واژه «حَمَاء» (گل تیره و دگرگون شده) در داستان آفرینش انسان به کار رفته است.
بنابراین، هنگام مواجهه با این عبارت در جدول یا متون مختلف، باید به سیاق متن توجه کرد؛ چرا که میتواند اشارهای به نظم شگفتانگیز ریاضیات باستانی شرق آسیا باشد یا توصیفی ادبی از ناپاکی و مایه اولیه و خاکی انسان در ادبیات دری.