یعنی چه
این ترکیب وصفی از دو بخش «فاقد» (ندارنده) و «تقوا» (پرهیزکاری و خویشتنداری اخلاقی) تشکیل شده است. در مجموع به فردی اشاره دارد که خود را از گناه، زشتی و محرمات حفظ نمیکند و پروای الهی ندارد.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت «فْاقِد» [fā-ghed] با کسره مضاف به کلمه بعد، و «تَقْوا» [tagh-vā] با سکون قاف و واو مفتوح است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف، خود واژه «فاقد تقوا» یا مترادفهای آن نظیر بیتقوا و فاسق است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از کلماتی که به نبود ایمان، پارسایی و عدالت اشاره دارند استفاده میشود.
به عربی
در متون و زبان عربی علاوه بر ترکیبات دستوری مستقیم، از واژههای اصیلی مانند «فاسق» یا «فاجر» برای این مفهوم استفاده میشود.
در قرآن
عین عبارت «فاقد تقوا» در قرآن نیست، اما مفهوم آن به صورت فعل منفی بارها ذکر شده است؛ مانند آیه ۵۶ سوره انفال: «...ثُمَّ يَنْقُضُونَ عَهْدَهُمْ فِي كُلِّ مَرَّةٍ وَهُمْ لَا يَتَّقُونَ» (سپس هر بار عهد خود را میشکنند و تقوا پیشه نمیکنند).
نماد چیست
در فرهنگ عامه نماد بصری خاصی ندارد، اما در ادبیات دینی و تمثیلهای نهجالبلاغه که تقوا به حصار محکم تشبیه شده، بیتقوایی مجازاً به صورت «اسب سرکشِ بدون افسار» یا «شهر بدون دیوار و بیدفاع» تمثیل میشود.
جمعبندی و توضیح کامل فاقد تقوا
عبارت «فاقد تقوا» یک ترکیب وصفی در زبان فارسی است که از دو واژه عربی «فاقد» (به معنی ندارنده و از دست دهنده از ریشه فقد) و «تقوا» (به معنی خویشتنداری و پرهیزکاری از ریشه وقی) ساخته شده است. این اصطلاح در اصطلاح دینی و اخلاقی به کسی اطلاق میشود که مهار نفس خود را رها کرده، نسبت به دستورات الهی بیاعتناست و از ارتکاب گناه و ناپاکی پروا ندارد.
اگرچه این ترکیب به این شکل در متون کهن یا قرآن کریم دیده نمیشود، اما بار معنایی آن کاملاً با واژگانی چون «فاسق»، «فاجر» و «لاابالی» همپوشانی دارد. در آموزههای اسلامی، اعمال فرد بیتقوا پذیرفته نیست و این مفهوم در قرآن در قالب عباراتی نظیر «لا یتّقون» (پرهیزکاری نمیکنند) به تصویر کشیده شده است.
در تمثیلهای مذهبی و ادبی، فردِ فاقد تقوا به سوارکاری تشبیه شده که بر اسبی چموش، سرکش و بدون لجام نشسته است که او را به سمت پرتگاهها میکشاند؛ یا شهری که هیچ برج و بارویی برای دفاع از خود در برابر هجوم محرّمات و زشتیها ندارد.