یعنی چه
«ماتوا» فعل ماضی، صیغه جمع مذکر غائب از مصدر «موت» در زبان عربی است. این کلمه به معنای رخت بربستن از دنیا، فوت کردن و درگذشتن گروهی از مردان یا یک جمعیت است و به عنوان نمادی از تسلیم در برابر تقدیر الهی و انتقال از جهان مادی به جهان ابدی شناخته میشود.
تلفظ
این کلمه با صدای کشیده «الف» در بخش اول و صدای کشیده «واو» در بخش دوم به صورت «ماتُوا» تلفظ میشود. الف انتهای واژه (الف فارقه) نوشته میشود اما خوانده نمیشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، در پاسخ به راهنماییهایی همچون «مردند به عربی» یا «فعل قرآنی به معنی مردند» که ساختاری ۵ حرفی دارند، کلمه «ماتوا» قرار میگیرد.
به انگلیسی
از آنجا که واژه بیانگر انجام فعل مرگ توسط گروهی از افراد در زمان گذشته است، در زبان انگلیسی با ضمایر جمع و فعل گذشته ترجمه میشود.
به عربی
کلمه «ماتوا» اصالتاً عربی و از ریشه «م و ت» است. در خود زبان عربی، واژگانی نظیر «توفوا» برای بیان محترمانه فوت و «رحلوا» نیز به کار میروند.
به فارسی
معادلهای دقیق این فعل در زبان فارسی شامل واژههای «مردند»، «درگذشتند»، «فوت کردند» و در متون محترمانه یا مذهبی «رحلت کردند» و «به ملکوت اعلا پیوستند» میباشد.
در قرآن
این واژه با همین ساختار در آیات متعددی از قرآن کریم به کار رفته است. از معروفترین کاربردهای آن میتوان به آیه ۱۶۱ سوره بقره اشاره کرد: «إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَمَاتُوا وَهُمْ كُفَّارٌ أُولَئِكَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللَّهِ...» که به مرگ در حال کفر اشاره دارد.
جمعبندی و توضیح کامل ماتوا
واژه «ماتوا» یک فعل ماضی و جمع مذکر غائب از ریشه عربی «م و ت» است که به معنای «مردند» یا «درگذشتند» به کار میرود. این کلمه به دلیل تکرار در آیات قرآن کریم، تفاسیر مذهبی و متون ادبی کهن، کاملاً برای فارسیزبانان آشناست و وارد حوزه ادبیات دینی ما شده است.
در فرهنگ اسلامی و قرآنی، این واژه معمولاً در بافتهایی به کار میرود که عاقبت انسانها، عبور از جهان مادی به سرای باقی و یا سرنوشت کسانی که در حال کفر یا ایمان جان سپردهاند را توصیف میکند. شناخت کاربرد این واژه به درک بهتر عبارات و ترکیبات قرآنی کمک شایانی میکند.