یعنی چه
استکمالی یک صفت نسبی است که به هر امر، حرکت یا فرآیندی اشاره دارد که هدف آن به کمال رساندن یا کامل شدن است. در اصطلاح فلسفی و حکمت اسلامی، به حرکتی استکمالی میگویند که موجود ناقص برای جبران کمبودها و نواقص خود و جهت ارتقا به مرتبه وجودی بالاتر و کاملتر انجام میدهد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «اِستِکمالی» (estekmāli) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به سوالاتی با مضمون «مربوط به کمالجویی»، «حرکت رو به کمال» یا «تکاملی فلسفی»، واژه ۸ حرفی «استکمالی» به کار میرود.
به انگلیسی
در متون تخصصی و ترجمه عبارات فلسفی، بسته به سیاق متن از معادلهای فوق استفاده میشود.
به فارسی
واژههای تکاملی، کمالجویانه، کمالبخش و تمامکننده از مناسبترین برگردانها و مترادفهای فارسی برای این کلمه هستند. واژه ضد آن نیز تنزّلی، انحطاطی یا کاهنده است. همچنین همخانوادههای آن کمال، کامل، تکمیل، متکامل و مُستکمِل میباشند که همگی از ریشه عربی کمل گرفته شدهاند.
در قرآن
عین واژه «استکمالی» یا مصدر آن «استکمال» در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ اما همخانوادههای مشتق از ریشه کمل، مانند فعل «أَکْمَلْتُ» در آیه ۳ سوره مائده (الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ) مشهود است.
نماد چیست
از آنجا که استکمالی یک مفهوم کاملاً انتزاعی، ذهنی و فلسفی است، نماد مادی، ظاهری یا گرافیکی ثبتشده و مشخصی در فرهنگها برای آن وجود ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل استکمالی
واژه استکمالی اصطلاحی دقیق در حوزه فلسفه و حکمت اسلامی است که ریشه در مفهوم طلبِ کمال و حرکت به سوی تمامیت دارد. این کلمه به فرآیندی اشاره میکند که در آن یک موجود، نقصهای وجودی خود را برطرف کرده و پلهپله به سمت مرتبه بالاتر گام برمیدارد تا استعدادهای درونیاش شکوفا شود.
در تبیین ظرایف این واژه، فلاسفه میان حرکت استکمالی و حرکت تکمیلی تمایز قائل میشوند؛ حرکت استکمالی حرکتی ناشی از نیاز و فقر وجودی موجودِ ناقص برای کامل کردنِ خود است، در حالی که حرکت تکمیلی بر اساس افاضه، بخشش و کمالرسانی از سوی یک موجود کامل به دیگران تعریف میشود.