یعنی چه
این کلمه دو معنای کاملاً متفاوت دارد: در اصطلاح پزشکی به معنی خیز، ورم یا تجمع بیش از حد و غیرطبیعی مایع میانبافتی در سلولها و بافتهای بدن است. در متون تاریخی و جغرافیایی کهن (مانند کتاب مروجالذهب) نیز اودما نام یکی از شهرهای باستانی پنجگانه سدیم ذکر شده که نابود گردیده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه در اصطلاح پزشکی «اُ دِ ما» است که شعبهای از نگارش و تلفظ واژه غربی آن محسوب میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «ورم یا خیز پزشکی» یا «از شهرهای باستانی پنجگانه سدیم»، واژه ۵ حرفی «اودما» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی این واژه به ساختار نگارشی بریتانیایی و آمریکایی به کار میرود و دقیقاً به معنای تورم بافتها به دلیل تجمع مایعات است.
به ترکی
در زبان ترکی برای معادل پزشکی این واژه از اصطلاح Ödem استفاده میشود. همچنین در ترکی آذربایجانی واژه اودمان (به معنی شبیه آتش) وجود دارد که از نظر ریشهشناسی با این کلمه متفاوت است.
به فارسی
معادلهای دقیق و اصیل فارسی این کلمه در متون پزشکی و عمومی، واژههای «خیز» و «ورم» هستند. در طب سنتی قدیم نیز گاهی از واژه «استسقاء» برای حالات مشابه استفاده میشده است.
نماد چیست
واژه اودما صرفاً یک اصطلاح علمی-پزشکی و یک نام جغرافیایی کهن است و در فرهنگ، ادبیات یا اسطورهشناسی به عنوان نماد مفهوم خاصی شناخته نمیشود.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه اودما اساساً یک وامواژه از اصطلاح پزشکی غربی (Oedema) است. این واژه ریشه در زبان یونانی باستان و کلمه oidēma (οἴδημα) دارد که به معنای ورم یا خیز است و امروزه در سراسر جهان برای توصیف تجمع مایعات در بدن به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل اودما
واژه اودما در زبان فارسی کاربردی دوگانه دارد که بیشترین سهم آن متعلق به دنیای پزشکی است. در این علم، اودما (که از ریشه یونانی گرفته شده) به حالت خیز یا تجمع غیرطبیعی مایعات در فضای میانبافتی سلولها گفته میشود که باعث تورم در بخشهای مختلف بدن میگردد و معادلهای فارسی آن «خیز» و «ورم» هستند.
از سوی دیگر، این واژه در متون تاریخی و جغرافیایی کهن مانند لغتنامه دهخدا به عنوان نام یکی از شهرهای باستانی پنجگانه سدیم نقل شده است که ریشه در زبانهای سامی دارد. بنابراین بسته به متن، معنای آن میتواند یک بیماری پزشکی یا یک مکان تاریخی باشد.