یعنی چه
ترمق در لغت به دو معنای اصلی به کار میرود؛ نخست، نوشیدن آب یا شیر به صورت اندکاندک و جرعهبعدازجرعه؛ دوم، خیره شدن، نگاه مداوم و زیر نظر گرفتن پنهانی یا دقیق یک چیز.
تلفظ
این واژه در اصل عربی از باب تفعل به صورت «تَرَمُّق» تلفظ میشود، اما در کاربری زبان فارسی معمولاً بدون تشدید و به صورت «ترمق» ادا میگردد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه ۴ حرفی به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «جرعهجرعه نوشیدن» یا «نگاه طولانی» کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به متن و ریشهشناسی مورد نظر، معادلهای انگلیسی آن به دو دسته اعمال بوییدنی/نوشیدنی و دیداری تقسیم میشوند.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و در زبان مبدأ نیز دقیقاً به همین مفاهیم به کار میرود.
به فارسی
برابرهای دقیق فارسی این کلمه شامل «جرعهنوشی» و «اندکگساری» در مفهوم اول، و «چشمدوختن» و «پایش» در مفهوم دوم هستند.
نماد چیست
از آنجا که واژه همخانواده آن یعنی «رمق» به معنای باقیمانده جان است، ترمق در فرهنگ کنایی به تلاش برای حفظ یک چیز به صورت ذرهذره (امید باریک) یا پاییدن مداوم آن اشاره دارد.
جمعبندی و توضیح کامل ترمق
واژه ترمق یک لغت اصیل فارسی نیست، بلکه یک وامواژه از ریشه سه حرفی عربی (ر م ق) است که بر وزن تفعل ساخته شده و در متون کهن لغوی و ادبی مانند لغتنامه دهخدا ثبت شده است. این کلمه دو وجه معنایی کاملاً متمایز دارد؛ در یک سو به معنای خوردن و نوشیدن مایعات به صورت بخشبخش و بسیار آرام است و در سوی دیگر، به پدیده پایش، چشمدوختن و زیر نظر گرفتن طولانیمدت یک سوژه اشاره میکند.
در ساختار زبان و ادبیات، همخانوادههای معروفی همچون رمق (به معنی جانِ اندک و آخرین شعله حیات) و مرموق (به معنی مورد توجه) دارد. بررسی متون نشان میدهد که این کلمه در متن قرآن کریم به کار نرفته است، اما به دلیل ساختار چهار حرفی و معنای خاص خود، یکی از کلمات محبوب طراحان جدولهای کلمات متقاطع به شمار میآید.