یعنی چه
این اصطلاح یک ترکیب عامیانه و اتباعی (تأکیدی) در زبان فارسی است. بخش دوم آن یعنی «اشخال» در واقع شکل دگرگونشده و گویشی واژهٔ «آشغال» است و برای اشاره به مجموعهای از اشیای متفرقه، پسماندهها، خاکروبهها یا وسایل قدیمی و بیفایده به کار میرود.
تلفظ
در گویش عامیانه کلمهٔ اول با آ کلاهدار و واو عطف به صورت سبک (وَ) تلفظ شده و کلمهٔ دوم با فتحة روی الف و شین ساکن خوانده میشود.
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، این عبارت دقیقاً به صورت یک اصطلاح ۸ حرفی (با احتساب واو عطف) شناخته میشود و به عنوان پاسخ طراحان برای راهنماهایی نظیر «زبالهها و خرتوپرت عامیانه» کاربرد دارد.
به عربی
برای مفاهیم زباله و پسمانده از واژههای قمامه و نفایات، و برای اشاره به جنبهٔ خرتوپرت و وسایل کهنه و بیارزش از کلمهٔ خردة استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی اصیل و مکتوب، برای رساندن این مفهوم از واژههایی چون آخال (به معنی پسمانده چوب و پوست)، خاکروبه، خاشاک و ضایعات استفاده میشود و ترکیب حاضر صرفاً کارکردی گفتاری دارد.
در قرآن
ترکیب عامیانهٔ «آل و اشخال» هیچگونه ریشه، کاربرد یا سابقهای در متن قرآن کریم ندارد. واژهٔ «آل» به صورت مستقل در قرآن بارها تکرار شده اما صرفاً به معنای خانواده، خاندان و قوم (مانند آل عمران یا آل فرعون) است و ارتباطی با این اصطلاح مادی و عامیانه ندارد.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات کنایی، این عبارت نمادی از چیزهای فاقد اعتبار، پست و زاید است. گاهی در کلام روزمره برای تحقیر، بیاهمیت جلوه دادن یا کمارزش کردن اشیا، کالاها یا حتی ادعاهای پوچ افراد به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل آل و اشخال
عبارت «آل و اشخال» یک اصطلاح کاملاً عامیانه، کنایی و اتباعی در زبان فارسی روزمره است که از ترکیب دو جزء ساخته شده است. بخش دوم آن یعنی «اشخال» (یا آشخال) در واقع صورت دگرگونشده و املای عامیانهٔ واژهٔ «آشغال» است. از نظر زبانشناسی، کلمهٔ «آل» در ابتدای این ترکیب نقش تکمیلی و تأکیدی دارد تا بار معنایی انباشتگی و درهمبرهم بودن اشیاء را تقویت کند.
این عبارت در متون رسمی، کلاسیک یا مذهبی نظیر قرآن جایگاهی ندارد و ریشهٔ نگارشی آن با حرف «خ» از دیدگاه لغویون یک غلط عامیانه محسوب میشود، چرا که املای اصلی واژه با «غ» (آشغال) است. با این حال، در فرهنگ توده برای اشاره سریع به مجموعه وسایل کهنه، خرتوپرتهای انباری، زبالهها و هر آنچه که دیگر ارزش مصرفی و مالی ندارد، به فراوانی شنیده میشود.
در بازیهای فکری و جداول کلمات متقاطع، این ترکیب به عنوان یک اصطلاح هشت حرفی کاربرد دارد. متضادهای اصیل آن در زبان فارسی کلماتی همچون کالای نفیس، گرانبها و مرغوب هستند که ارزش مادی و معنوی بالایی را بازگو میکنند.