یعنی چه
دلیجه نام یک پرنده شکاری کوچک از تیره شاهینیان است. این پرنده به دلیل توانایی منحصربهفردش در معلق ماندن و درجابالزنی طولانیمدت در هوا برای پیدا کردن طعمههایی مانند موش و حشرات شناخته میشود. در منابع و لغتنامههای قدیمی فارسی نظیر دهخدا، از این پرنده با نامهای دیگری چون کاروانک، چوبینه و چخرق نیز یاد شده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت دَلیجه (تلفظ آوایی: دَ . لی . جه / [dalije]) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به سؤالاتی چون «پرنده شکاری کوچک» یا «شاهینک»، واژه ۵ حرفی «دلیجه» مد نظر است. همچنین واژههای کاروانک و چوبینه نیز از نامهای دیگر آن هستند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این پرنده شکاری کوچک Kestrel میگویند.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به پرنده دلیجه از واژه العوسق استفاده میشود. (لازم به ذکر است که واژه دُلْجَة در عربی به معنی آخر شب است و ارتباطی با این پرنده ندارد).
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی به این پرنده Kerkenez و در برخی گویشهای ترکی محلی ایران به آن کرکینجک میگویند.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و باورهای مرتبط با حیات وحش، دلیجه به دلیل مهارت خیرهکننده در معلق ماندن در آسمان و زیر نظر گرفتن دقیق زمین، نمادی از تمرکز بالا، تیزبینی، هوشیاری و ایستادگی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل دلیجه
دلیجه یکی از زیباترین و ماهرترین پرندگان شکاری کوچک در ایران و جهان است که به خانواده شاهینها تعلق دارد. مهمترین ویژگی رفتاری این پرنده که آن را از سایر شکارچیان آسمان متمایز میکند، توانایی درجابالزنی و ثابت ماندن در هوا در مواجهه با باد است؛ رفتاری که در برخی گویشهای محلی مانند لری و گیلانی به بادکپنه یا بادکونزنه معروف است.
این پرنده برخلاف شاهینهای بزرگتر که پرندگان را در حال پرواز شکار میکنند، تمرکز خود را روی زمین معطوف کرده و به شکار جوندگان کوچک، بهویژه موشها و حشرات میپردازد. به همین دلیل، زیستشناسان و کشاورزان دلیجه را به عنوان یکی از مهمترین کنترلکنندگان طبیعی آفات و «دوست کشاورز» میشناسند که نقش بسزایی در حفظ تعادل اکوسیستم دارد.