یعنی چه
این واژه زمانی به کار میرود که بخواهیم از تقسیم، رفتار یا جریانی صحبت کنیم که در آن به همه طرفین به یک اندازه و بدون کوچکترین برتری داده شده است. اصطلاح معروف «ظلمِ بالسویه، عدل است» به همین مفهوم اشاره دارد که سختیِ همگانی و برابر، از تبعیض عادلانهتر به نظر میرسد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با کسرِ حرف باء و تشدید بر روی حروف سین و یاء به صورت «بِالسَّوِیّه» انجام میشود.
به انگلیسی
در متون حقوقی و رسمی انگلیسی معمولاً از عبارتهایی مانند on an equal basis یا in equal shares برای رساندن این مفهوم استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ریشه در زبان عربی دارد و از ترکیب حرف جر، حرف تعریف و واژه «سویّ» ساخته شده است.
به ترکی
در ترکی استانبولی مدرن از واژه Eşit برای بیان مفهوم برابری و تساوی استفاده میشود.
به فارسی
برگردانها و جایگزینهای اصیل فارسی این کلمه شامل واژههایی چون «برابر»، «هماندازه»، «یکسان» و «به تساوی» هستند که معنای عدم تبعیض را به خوبی منتقل میکنند.
در قرآن
لفظ دقیق «بالسویه» در قرآن کریم ذکر نشده است؛ با این حال، ریشه سه حرفی آن (س و ی) در قالبهای دیگری مانند «سَواء» (به معنی برابر، مانند آیه ۶ سوره بقره: سَواءٌ عَلَیْهِمْ...) و «سَوّى» (در آیات مرتبط با خلقت و نظمبخشی برابر) به کار رفته است.
نماد چیست
این کلمه یادآور مفهوم توازن کامل است، جایی که هیچکدام از کفههای ترازو بر دیگری سنگینی نمیکند و همهچیز در صلح و برابری مطلق قرار دارد.
جمعبندی و توضیح کامل بالسویه
واژه «بالسویه» یک ترکیب قیدساز مشتق از زبان عربی است که وارد ادبیات فارسی شده و به معنای «بهطور یکسان، مساوی و بدون تفاوت» به کار میرود. این کلمه از ریشه ثلاثی مجرد (س و ی) گرفته شده که مفاهیمی چون هموار کردن، راست نمودن و تساوی را در خود دارد. در کاربردهای روزمره و متون حقوقی، هرگاه سخن از تقسیم منابع، فرصتها یا جریمهها به سهمهای دقیقاً برابر باشد، این واژه جلوه میکند.
اگرچه خود این لفظِ ترکیبی در متن قرآن مجید به چشم نمیخورد، ریشههای فعلی و اسمی آن بارها برای توصیف مفاهیم عمیق برابری انسانها و خلقتِ موزون به کار رفتهاند. در فرهنگ عامه نیز اصطلاحاتی مانند «ظلمِ بالسویه» نشاندهنده ترجیحِ روانیِ جامعه به مواجهه با شرایطِ یکسان (حتی سخت) در مقایسه با رفتارهای تبعیضآمیز است.
در بازیهای کلماتی و جدول کلمات متقاطع، این واژه به عنوان یک پاسخ ۷ حرفی کلیدی برای راهنماهایی با مضمون «بهطور یکسان» یا «علیالسویه» شناخته میشود و نماد بصری آن در فرهنگهای مختلف، ترازوی دوقلوی ميزان و بدون انحراف است.