معنی
واژه «لط» در لغتنامههای معتبر به چند معنای متمایز اشاره دارد؛ از جمله گردنبندی ساختهشده از مروارید یا دانههای گیاهی، فروهشتن پرده و پنهان کردن یک خبر، و همچنین انکار کردن حق کسی. در ریشهیابی عربی نیز به معانی چسباندن، ملازم شدن و بستن آمده است.
یعنی چه
این کلمه در اصطلاح لغوی به معنای کتمان کردن، پوشیده داشتن راز یا واقعهای، و در بافتی دیگر به معنای ملازمت و چسبندگی مفرط به یک چیز است.
مترادف
واژههای کتمان و انکار با ابعاد معنایی مخفیکاری این واژه همخوانی دارند و حمیل معادل دقیق آن در معنای گردنبند است.
متضاد
کلمات افشا و اقرار در تضاد مستقیم با مفاهیم کتمان و انکار قرار میگیرند.
هم خانواده
این واژه از ریشه مضاعف عربی (ل ط ط) است و مشتقات رایج یا پرکاربردی در زبان فارسی امروز ندارد.
ریشه
واژهای مأخوذ از ریشه ثلاثی مجرد عربی (ل-ط-ط) است که در متون کهن و لغتنامههای کلاسیک فارسی راه یافته است.
جمله سازی
در جدول
در معماها و جدولهای کلمات متقاطع، اگر طراح به دنبال واژهای دو حرفی به معنی گردنبند، انکار یا پنهانکاری باشد، پاسخ دقیق آن «لط» است.
جمعبندی و توضیح کامل لط
واژه «لط» یک کلمه اصیل فارسی نیست، بلکه ریشه و خاستگاهی عربی دارد که به کتابهای لغت و متون متقدم ادبی راه یافته است. این کلمه دو دسته معنایی کاملاً متمایز دارد؛ در یک بخش به زیورآلاتی مانند گردنبند مروارید (حمیل) اطلاق میشود و در بافتی دیگر، به رفتارهایی نظیر کتمان کردن، پنهانکاری رازها، پردهپوشی و انکار حقوق دیگران اشاره میکند.
در زبان فارسی معیار و گفتار روزمره امروز، این کلمه کاربرد مستقل و رایجی ندارد و بیشتر در تحلیلهای صرفی، لغتنامههای کهن نظیر دهخدا یا به عنوان یک واژه چالشی و دو حرفی در جدولهای کلمات متقاطع مورد استفاده قرار میگیرد. لازم به ذکر است که این کلمه با وجود شباهت ظاهری، با نام حضرت «لوط» یا واژگانی مثل «لطف» تفاوت ساختاری دارد و به صورت مستقیم در قرآن کریم نیز به کار نرفته است.