یعنی چه
برونده قلبی به مقدار خونی گفته میشود که در هر دقیقه توسط بطن چپ یا راست قلب به درون شریان ابهر (آئورت) پمپ میشود. این شاخص نشاندهنده کارایی، توان و حجم کارکرد کلی سیستم قلبی-عروقی است. میزان آن از حاصلضرب حجم ضربهای (مقدار خون خارج شده در هر ضربان) در تعداد ضربان قلب در دقیقه به دست میآید. برای این اصطلاح متضاد مستقیمی وجود ندارد، اما بازگشت وریدی (خون ورودی به قلب) را میتوان مفهوم مقابل آن دانست. واژگان برونداد، داده، دهش و بازده از همخانوادههای آن هستند و ریشه آن ترکیبی از واژه پهلوی برون و بن مضارع دادن به همراه واژه قلبی است.
تلفظ
این ترکیب به صورت «بُ رون دِه قَل بی» (borūn-deh-e ghalbī) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این اصطلاح پزشکی با توجه به تعداد حروف، «برون ده قلبی»، «برون داد قلبی» یا «حجم دقیقهای قلب» است.
به انگلیسی
در متون علمی و پزشکی زبان انگلیسی از اصطلاح Cardiac Output برای اشاره به این مفهوم استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی و متون پزشکی آن، این واژه را معادل «نتاج قلبي» یا «صبيب قلبي» قرار میدهند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، برای بیان این شاخص از عبارات Kardiyak çıktı یا Kalp debisi استفاده میشود.
نماد چیست
در متون تخصصی، پزشکی و فیزیولوژی جهان، برونده قلبی را با علامت اختصاری CO (مخفف Cardiac Output) یا نماد ریاضی Q̇ (کیو دات) نشان میدهند.
جمعبندی و توضیح کامل برون ده قلبی
برونده قلبی یکی از کلیدیترین شاخصها در ارزیابی سلامت و کارایی سیستم قلب و عروق انسان است. این مفهوم فیزیولوژیک بیانگر حجم خونی است که در بازه زمانی یک دقیقه از بطنهای قلب به سراسر بدن پمپ میشود تا اکسیژن و مواد مغذی لازم را در اختیار سلولها قرار دهد. میزان این شاخص در حالت استراحت و فعالیت تغییر میکند و مستقیماً به دو عامل تعداد ضربان قلب و حجم خون خارجشده در هر تپش بستگی دارد.
از نظر واژهگزینی، این عبارت یک ترکیب مصوب و معاصر در زبان فارسی است که به خوبی مفهوم بازدهی عملکردی قلب را میرساند. بررسی دقیق برونده قلبی در علم پزشکی به پزشکان کمک میکند تا وضعیت بیماران مبتلا به نارساییهای قلبی را ارزیابی کرده و میزان توانایی قلب در پاسخ به نیازهای متابولیک بدن را به دقت اندازهگیری کنند.