یعنی چه
جانبدار به فرد یا جریان فکری گفته میشود که به جای اتخاذ موضع بیطرفانه و منصفانه، به نفع یک شخص، گروه یا عقیدهٔ خاص تمایل نشان میدهد و این تمایل را در تصمیمات یا اظهارنظرهای خود بروز میدهد.
تلفظ
این واژه به صورت جـا-نـِب-دار با تکیه بر هجای اول و آخر تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، جانبدار اغلب با مترادفهایی نظیر طرفدار، حامی یا هوادار پاسخ داده میشود.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی این واژه بر اساس میزان شدت سوگیری متفاوت است؛ Biased به معنای عام سوگیری و Partisan بیشتر در حوزههای سیاسی و جناحی کاربرد دارد.
به فارسی
واژگان مترادف جانبدار شامل طرفدار، حامی، هوادار، مددکار و در حالت منفی، غرضورز و متعصب است.
در قرآن
اگرچه واژه مرکب فارسی «جانبدار» در قرآن نیامده، اما مفهوم سوگیری ناحق در مفاهیمی نظیر «عصبیت» یا «تحیز» مورد اشاره قرار گرفته و از قضاوتهای غیرعادلانه بر پایه هواهای نفسانی پرهیز داده شده است.
نماد چیست
در فرهنگ تصویری، ترازو که نماد عدالت و توازن است، اگر به صورت کج یا با یک کفهٔ سنگینتر نمایش داده شود، نماد بارز جانبداری و بیعدالتی در قضاوت محسوب میگردد.
جمعبندی و توضیح کامل جانبدار
واژه «جانبدار» ترکیبی از «جانب» (عربی) و «دار» (فارسی) است که به معنای تمایل آگاهانه یا ناخودآگاه به نفع یک سوی ماجراست. این واژه در تقابل مستقیم با مفاهیمی چون عدالت، انصاف و بیطرفی قرار دارد.
در ادبیات و تحلیلهای اجتماعی، جانبدار بودن همیشه به معنای منفی نیست و گاهی نشاندهنده وفاداری به یک آرمان یا گروه خاص است؛ با این حال در مقام قضاوت و داوری، جانبداری به عنوان یک نقص در رسیدن به حقیقت شناخته میشود.