یعنی چه
شفته سماق (یا کوفته سماق) یکی از غذاهای سنتی و اصیل شهر کاشان است. این غذا نوعی کوفته است که از ترکیب گوشت چرخکرده، آرد نخودچی، پیاز و ادویهجات تهیه شده و در سسی با چاشنی سماق پخته میشود. ویژگی اصلی آن طعم ترش یا ملس و بافت نرم آن است.
تلفظ
این ترکیب واژهای به صورت شِفتِه سُماق (šef-te so-māq) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این واژه بر اساس تعداد حروف، «شفته سماق» (۸ حرف) یا «کوفته سماق» (۹ حرف) است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این غذای سنتی از واژههای توصیفی مربوط به کوفته و سس سماق استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی به این نوع کوفته که با چاشنی سماق تهیه میشود، سوماکلی کوفته میگویند.
به فارسی
در واژهگزینی و گویشهای دیگر فارسی، از این غذا با نامهای «کوفته سماق» یا «شفته نخودچی» نیز یاد میشود. کلمه «شفته» در گویشهای محلی مناطق مرکزی ایران به کوفتههای کوچک و گرد اطلاق میشود.
نماد چیست
در فرهنگ و آداب و رسوم مردم کاشان، این غذا نمادی از سنتهای اصیل آشپزی خانگی، صمیمیت سفرههای محلی و هنرِ ترکیب طعمهای ترش و ملس با گوشت و پروتئین به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل شفته سماق
شفته سماق که در برخی منابع به آن کوفته سماق نیز گفته میشود، یکی از اصیلترین و لذیذترین غذاهای سنتی شهر کاشان است. این غذا از ترکیب گوشت چرخکرده، آرد نخودچی، پیاز و ادویههای مختلف تهیه میشود که پس از ورز داده شدن به شکل کوفتههای کوچک درآورده شده و در سسی غلیظ و ترشطعم با چاشنی سماق پخته میشود.
اگرچه واژه «شفته» در لغتنامههای رسمی فارسی مانند دهخدا بیشتر به معنای مخلوط خاک و آهک برای پیریزی ساختمان یا بافت شل و نرم آمده است، اما در گویشهای محلی مرکز ایران به ویژه کاشان و اراک، اصطلاحی کاملاً رایج برای نامگذاری گروهی از کوفتههای محلی است که آرد نخودچی ماده اصلی اتصالدهنده آنهاست.
این غذای خوشطعم به دلیل قدمت و اصالت خود، جایگاه ویژهای در فرهنگ شفاهی و سفرههای سنتی مردم کاشان دارد و به عنوان نمادی از هنر آشپزی بومی این منطقه شناخته میشود که طعم متمایز سماق را با بافتی نرم و منسجم به نمایش میگذارد.