یعنی چه
برلیم تلوریت (که نام علمی و صحیح آن بریلیوم تلورید است) یک ترکیب شیمیایی جامد، کریستالی و با خاصیت نیمههادی است که از اتصال مستقیم فلز بریلیوم و شبهفلز تلوریم تشکیل میشود. این ماده در مجاورت رطوبت و آب، گاز بسیار سمی هیدروژن تلورید را آزاد میکند و به دلیل ساختار بلوری خود در صنایع الکترونیک پیشرفته و ساخت نیمههادیها کاربرد دارد.
تلفظ
این عبارت به صورت «بِ رِ لْ یُ مْ تَ لُ رِ تْ» (Berylium Talurit) تلفظ میشود؛ هرچند در تلفظ اصولی و علمی، بخش دوم آن «تَ لُ رِ دْ» خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، این کلمه به عنوان یک ترکیب شیمیایی ۱۱ حرفی یا ترکیبی سمی حاوی بریلیوم شناخته میشود.
به انگلیسی
در منابع انگلیسی نام اصولی این ترکیب Beryllium telluride است، اما در برخی متون فارسی به اشتباه به تلوریت (Tellurite) ترجمه شده است.
به فارسی
معادلهای دقیقتر و اصولیتر این عبارت در زبان فارسی، «بریلیوم تلورید» و «تلورور بریلیوم» هستند که با ساختار ترکیبات دو عنصری بدون اکسیژن همخوانی دارند.
نماد چیست
نماد یا فرمول شیمیایی این ترکیب از کنار هم قرار گرفتن نماد عنصر بریلیوم (Be) و عنصر تلوریم (Te) به صورت BeTe نوشته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل برلیم تلوریت
عبارت «برلیم تلوریت» در واقع یک اصطلاح رایج اما نادرست در برخی منابع علمی و دانشنامههای فارسی مانند ویکیپدیا است. در نامگذاری ترکیبات شیمیایی، پسوند «-یت» برای نمکهای اکسیژندار اسید تلوروز به کار میرود؛ در حالی که این ترکیب فاقد اکسیژن بوده و مستقیماً از دو عنصر بریلیوم و تلوریم تشکیل شده است. بنابراین، نام درست و اصولی علمی آن «بریلیوم تلورید» (Beryllium telluride) است.
این ماده از نظر فیزیکی یک ترکیب جامد کریستالی با خواص نیمههادی است. از ویژگیهای مهم و خطرناک این ترکیب شیمیایی این است که در صورت تماس با آب یا رطوبت هوا، واکنش نشان داده و گاز به شدت سمی و خطرناک هیدروژن تلورید را تولید میکند. به همین دلیل نگهداری و کار با آن نیازمند تجهیزات ایمنی پیشرفته است.
ریشه این واژه کاملاً فرنگی و از زبانهای یونانی و لاتین گرفته شده است. واژه برلیم از ریشه یونانی beryllos (نوعی سنگ قیمتی سبزرنگ) و تلوریت/تلورید از واژه لاتین tellus به معنای زمین الهام گرفته شده است. این اصطلاح در شیمی مدرن و الکترونیک کاربرد دارد و نماد شیمیایی آن به صورت BeTe نمایش داده میشود.