یعنی چه
استفعال در لغت به معنای طلب کردن، درخواست و مایه گذاشتن برای انجام کاری است. در دانش صرف (دستور زبان عربی)، این واژه نام یکی از ابواب ثلاثی مزید است که معمولاً برای رساندن مفهوم «طلب و خواهش» (مانند استغفار به معنی طلب بخشش) یا «تحول و دگرگونی» به کار میرود و در ادبیات و زبان فارسی نیز کاربرد تخصصی دارد.
تلفظ
این واژه به صورت [اِ س تِ ف ع ا ل] یعنی با کسر همزه، سکون سین، کسر تاء و سکون فاء تلفظ میشود.
در جدول
کلمه «استفعال» دقیقاً از ۷ حرف تشکیل شده است. در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «طلب کردن»، «درخواست انجام کار» یا «یکی از ابواب مزید» کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به اینکه استفعال در معنای عام لغوی (طلب) یا اصطلاحات خاص دستوری و فرآیندی به کار رود، معادلهای انگلیسی فوق برای آن استفاده میشوند.
به فارسی
برابرهای پارسی این واژه شامل عباراتی چون «خواستاری»، «درخواست کردن»، «خواهش» و «طلب» هستند که مفهوم طلبِ انجام یک فعل را میرسانند.
در قرآن
خودِ مصدر «استفعال» در متن قرآن نیامده است، اما مشتقات و افعال این باب بسیار پرکاربرد هستند. این افعال غالباً معنای طلب یا تحول دارند؛ مانند «استغفار» (طلب بخشش) در آیه ۳ سوره هود، «استعانت» (طلب یاری) در آیه ۵ سوره حمد، «استعاذه» (طلب پناهندگی) در آیه ۹۸ سوره نحل و «استکبار» (بزرگبینی و خود را بزرگ پنداشتن) در آیه ۷۵ سوره یونس.
نماد چیست
واژه استفعال یک واژه و اصطلاح صرفی، لغوی و دستوری است و در فرهنگ یا اسطورهشناسی نماد مفهوم خاص یا سمبلیک به شمار نمیرود.
جمعبندی و توضیح کامل استفعال
واژه «استفعال» مصدری عربی از ریشه سه حرفی «ف ع ل» است که به زبان فارسی وارد شده و در لغت به معنای طلب، درخواست و تقاضای انجام یک کار است. این کلمه در ادبیات و علوم اسلامی جایگاه ویژهای دارد، زیرا یکی از ابواب مهم ثلاثی مزید در صرف زبان عربی به شمار میرود که معنای محوری آن تلاش برای دستیابی به یک حالت یا مایه است.
گرچه خود این لفظ در متن قرآن مجید ذکر نشده، اما مشتقات گوناگون آن همچون استغفار، استعانت و استعاذه از ارکان تعابیر عبادی و قرآنی هستند که همگی بار معناییِ پناه بردن، یاری خواستن و طلب کردن را به همراه دارند. در زبان فارسی معاصر، این کلمه بیشتر کاربرد تخصصی، ادبی و دستوری دارد.